The Project Gutenberg eBook of Makbeto, by William Shakespeare

This ebook is for the use of anyone anywhere in the United States and most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this ebook or online at https://www.gutenberg.org/license. If you are not located in the United States, you’ll have to check the laws of the country where you are located before using this eBook.

Title: Makbeto

Author: William Shakespeare

Release Date: January 8, 2015 [EBook #47913]

Language: Esperanto

Credits: Produced by Andrew Sly, Brenda Lewis, Keith Edkins and the Online Distributed Proofreading Team at http://www.pgdp.net (This book was produced from scanned images of public domain material from the Google Print project.)

*** START OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ***

SHAKESPEARE

MAKBETO

Tradukita de

D. H. LAMBERT, B. A. (Oxford)

Fratulo de la Brita Esperantista Asocio

Profesoro aprobita de la S. F. p. p. E.

PARIS

LIBREJO HACHETTE KAJ Kio

79, BOULEVARD SAINT-GERMAIN, 79

1908

Tous droits réservés.

AL LA FRANCA ESPERANTISTARO

ANTAŬPAROLO.

El la kvar famekonataj tragedioj, «Hamleto» prezentas al ni la karakteron de homo, kontraŭbatalanta kontraŭ grava devo, por kies plenumo li sin sentas tro malforta, «Otelo» la terurajn rezultatojn de ĝeloza spirito, «Julio Cezaro» la funkciadon internan de nobla animo (tiu de Bruto), kiu sin dediĉas al la supermezura tasko de patrujamulo, alvokita al la restarigo de popolaj rajtoj: «Makbeto» tamen ekscitas nian simpation al bravulo, ankaŭ patrujamulo, sed kiu, antaŭenpuŝata de sia edzino kaj de povoj supernaturaj, atingas la celon de sia ambicio per krimoj, spite la avertado de sia konscienco. La moralaĵo ne bezonas klarigon, kaj rememorigas al ni la Nemesison de la grandaj antikvaj grekaj dramoj, kiu ĉiam sekvas la postsignojn de malbonfarintoj. En neniu parto de nia nacia poeto sin trovas pli belaj frazaroj, pli brila imagado, pli profunda kono de la homa naturo.

Mi forlasas mian gravan taskon al la indulga tralegado de la Esperantistaro.

D. H. LAMBERT.

MAKBETO

Dramo en kvin aktoj

PERSONOJ

DUNKANO, reĝo de Skotlando.

MALKOMO

DONALBENO

nobeloj de Skotlando.

MAKBETO

BANKVO

nobeloj de Skotlando.

MAKDUFO

LENOKSO

ROSSO

MENTETO

ANGUSO

KATNESO

nobeloj de Skotlando.

FLEANCO, filo de Bankvo.

SIVARDO, grafo de Nordhumberlando, generalo de la angla militistaro.

JUNA SIVARDO, filo de la grafo de Nordhumberlando.

SETONO, oficiro el la sekvantaro de Makbeto.

FILO DE MAKDUFO.

ANGLA KURACISTO.

SKOTA KURACISTO.

SERĜENTO.

PORDISTO.

MALJUNULO.

ŜIA GRAFINA MOŜTO MAKBETO.

ŜIA GRAFINA MOŜTO MAKDUFO.

SINJORINO el la sekvantaro de Ŝia Grafina Moŝto Makbeto.

HEKATEO.

TRI SORĈISTINOJ.

Nobeloj, sinjoroj, oficiroj, soldatoj, mortigistoj, servistoj kaj sendatoj.

La Spirito de Bankvo, kaj aliaj fantomoj.

La agado havas lokon en Skotlando; escepte je la fino de la kvara akto, kiam ĝi havas lokon en Anglujo.

MAKBETO

AKTO UNUA

SCENO UNUA

Vasta erikejo. Fulmotondras.

Venas TRI SORĈISTINOJ.

UNUA SORĈISTINO.

Ĉu ni, dum la fulmo skuas

Kverkojn, kaj la tondro bruas,

Nin revidos?

DUA SORĈISTINO.

Post movado

Kaj batiĝ' de batalado.

TRIA SORĈISTINO.

Tiam nia reeliro

Estos antaŭ sunsubiro.

UNUA SORĈISTINO.

Kie?

DUA SORĈISTINO.

Sur la erikejo.

TRIA SORĈISTINO.

Kun Makbet' la renkontejo.

UNUA SORĈISTINO.

Venas mi, ho katspirito!

DUA SORĈISTINO.

Bufspirito vokas min. Baldaŭ, baldaŭ!

ĈIUJ.

La malbelo estas bela

Al ni, kaj la bel' malbela.

Flugu ni tra la aero,

L' abomena atmosfero.

Sorĉistinoj malaperas.

SCENO DUA

Tendaro apud Foreso.

Trumpetado post la scenejo. Venas la reĝo DUNKANO, MALKOMO, DONALBENO, LENOKSO, kun sia sekvantaro. Ili renkontas vunditan serĝenton.

DUNKANO.

Ho, kiu estas tiu sangkovrito?

Li ŝajne povos doni la plej novan

Rakonton pri l' ribelo.

MALKOMO.

Tiu estas

Serĝento, kiu kun bravec' batalis,

Por ke mi ne kaptiĝu per la manoj

De malamikoj.

Mi salutas vin,

Vi kuraĝulo, mia kamarado.

Klarigu al la reĝo, kiel staris

L' afero, kiam vi forlasis ĝin.

SERĜENTO.

La rezultato ŝajnis same duba,

Ol kiam forta paro da naĝantoj,

Plektitaj kune per la lacaj brakoj,

Malhelpas la ekzercon de l' naĝarto.

La senkompata Makdonaldo (inda

Je l' nom' de ribelanto, ĉar spiriton

Li havas la malbonan de l' diablo)

Aregon amasigis konfuzitan

El sia okcidenta insularo,

Kaj per la helpo de ŝanĝema sorto

La malbenito jam sukcesis.—Tamen

Makbeto,—kiu plene la titolon

Meritas de heroo,—glav' en mano,

Jam sangkolora pro senĉesaj agoj

De batalad', bravulo sen komparo

Eltranĉis vojon inter batalantoj,

Ĝis Makdonaldon li, vizaĝo kontraŭ

Vizaĝo, ekatakis, kaj rapide

Li senceremonie lian kapon,

Laŭ du duonoj distranĉitan, fiksis

Sur la remparojn de kastelo nia.

DUNKANO.

Ho kuraĝulo, mia brava kuzo!

SERĜENTO.

Kiel ŝippereigaj fulmotondroj

Naskiĝas en kvieta regiono,

En kiu la ĝojiga suno brilas,

Tiel de l' fonto mem de la feliĉo

Aperis malfeliĉo:—reĝo nobla,

Apenaŭ la justec' la insulanojn

Devigis kuri, kiam jen la reĝo

De Norveguj' l' okazon profitante,

Kun bataliloj nove poluritaj,

Kaj fortaj kaj senlacaj soldataroj

Komencis nin ataki.

DUNKANO.

Ĉu ne tio

Timigis Bankvon kaj Makbeton?

SERĜENTO.

Vere,

Sammaniere kiel la paseroj

Timigas aglojn, la lepor' leonon!

Por al vi doni la rakonton veran:

Kun la fortego de l' Vulkan' forĝanta,

Je l' malamikoj ili martelumis,

Kvazaŭ banontaj sin en ruĝa sango,

Kaj konstruontaj domon el kranioj;

Sed mi ne scias—mi svenema estas—

Alportu kuracilojn por la vundoj.

DUNKANO.

Paroloj viaj kaj la vundoj vin

Honorindigas. Ho! la kuracistojn

Venigu!

Eniras Rosso.

Sed kiu venas?

MALKOMO.

L' inda Graf' de Rosso.

LENOKSO.

Mieno lia montras maltrankvilon,

Kvazaŭ strangaĵojn li rakontos.

ROSSO.

Dio

La reĝon gardu!

DUNKANO.

Nobla graf', de kie

Vi venas?

ROSSO.

De Fiflando, alta reĝo.

Kie fiere flirtas la standardoj

Norvegaj, insultante la landanojn

Per la malvarma ventumado sia.

La reĝo mem kun granda soldataro,

Helpate de senhonta perfidulo,

Graf' de Kordor', komencis la batalon,

Ĝis, kvazaŭ sub la ŝildo de Belono,

Makbeto kontraŭstaris lian forton,

Kaj, en armaĵ' de l' kapo ĝis piedoj,

Al glav' de l' ribelanto sian glavon

Kuraĝe prezentante, fine restis

Venkinto.

DUNKANO.

Senmezure mi gratulas.

ROSSO.

Nun Sveno, reĝo de la Norvegujo,

Proponas la ĉesigon de l' batalo,

Por enterigi siajn mortigitojn;

Sed ni konsentis nur kondiĉe, ke

Li el la reĝa kest' dek mil dolarojn

Elspezu, por profito de la ŝtato.

DUNKANO.

Neniam plu la grafo de Kordoro

Malbonon faros kontraŭ nia lando;

Proklamu, ke li tuj ekzekutadon

Suferos, kaj Makbeto anstataŭos

Lin pri titolo kaj pri havo liaj.

ROSSO.

Ordonoj viaj baldaŭ plenumiĝos.

DUNKANO.

Makbet' rekompencinda nun posedos

De li perditajn juste la honorojn.

Ĉiuj foriras.

SCENO TRIA

Erikejo. Tondro bruas.

Venas la TRI SORĈISTINOJ.

UNUA SORĈISTINO.

Kien vi iris, fratino?

DUA SORĈISTINO.

Por mortigi porkojn.

TRIA SORĈISTINO.

Fratino, kien vi?

UNUA SORĈISTINO.

Maristedzino havis sur genuoj

Kaŝtanojn, manĝadante, manĝadante.

«Ho, al mi donu» diris mi. «Foriru»,

Senhonte la malbelulino kriis!

Foriris ŝia edzo al Alepo,

Ŝipestro de la Tigro:

Sed ha! sen velo aŭ remilo,

Travojaĝante en kribrilo,

Mi venĝos min al ŝi.

DUA SORĈISTINO.

Mi al vi donos fortan venton.

UNUA SORĈISTINO.

Koran dankon kaj konsenton.

TRIA SORĈISTINO.

Duan venton donos mi.

UNUA SORĈISTINO.

Mi da ventoj havas pli,

Kaj de ĉiu ĉielparto

Mi alportos, per sorĉarto,

La blovegon kiel vipon

Por batadi lian ŝipon.

Ĉiunokte vekiĝema,

Li fariĝos malgrasema,

Ĉar la iompostioma

Velko estos superhoma;

Kvankam li la vivon savos,

Li la ŝippereon havos.

Jen vidu!

DUA SORĈISTINO.

Montru, montru.

UNUA SORĈISTINO.

Dikan fingron de piloto,

Kiu estis dronigoto!

Tamburado post la sceno.

TRIA SORĈISTINO.

Aŭdu, kia tamburado!

De Makbeto la parado.

Ili dancas ĉirkaŭ la kaldrono.

ĈIUJ.

Ĉiuloken kurieroj

Tra la maroj kaj la teroj,

Man' en mano, tri knabinoj,

Ni rondiras sortulinoj.

Fojojn tri por vi, knabino,

Tri por ĉiu sorĉistino,

Ĉar, vi scias, trio tria

Estas laŭ regulo nia.

Venas Makbeto kaj Bankvo.

MAKBETO.

Taghorojn tiel belajn, en malbelajn

Ŝanĝitajn, jam neniam mi memoras.

BANKVO.

Kiom da mejloj ĝis Foreso?—Kiuj

Ĉi tiuj estas, kun vizaĝoj palaj

Kaj strangaj vestoj; kvazaŭ ili estus

Ne terloĝantoj, tamen staras sur

La tero? Ĉu vi vivas? Ĉu al vi

Demandojn fari ni nun povas? Ŝajne

Vi donas signojn de prudento homa,

Tuŝante ĉiu la malgrasajn lipojn

Per la maldika fingro:—Vi virinojn

Similas, sed la barboj min kredigas,

Ke vi ne estas tiaj.

MAKBETO.

Se eble diru, kiuj estas vi?

UNUA SORĈISTINO.

Makbet', salutojn, grafo de Glamiso!

DUA SORĈISTINO.

Makbet', salutojn, grafo de Kordoro!

TRIA SORĈISTINO.

Makbet', salutojn, la estonta reĝo!

BANKVO.

Sinjoro, kial tremas vi pro timo

De profetaĵoj tiel feliĉigaj?

Ĉu vi fantaziaĵoj de l' imago

Nur estas, aŭ en vero tio, kio

Vi ŝajnas esti? Vi salutas mian

Kunulon, lin ĝentile gratulante

Pri nuna la favor', kun antaŭdiroj

Pri nobeliĝ' estonta, kaj esperoj

Eĉ pri reĝeco de li atingebla,

Igantaj lin distrita esti: vi

Al mi nenion diras. Se vi havas

La antaŭscion pri la estonteco,

Do tion, kion sort' mistera naskos,

Al mi sciigu, kiu nek petegas

Favorojn, nek minacojn viajn timas.

UNUA SORĈISTINO.

Salutojn!

DUA SORĈISTINO.

Salutojn!

TRIA SORĈISTINO.

Salutojn!

UNUA SORĈISTINO.

Pli malgranda ol Makbeto,

Kaj pli granda.

DUA SORĈISTINO.

Malfeliĉa,

Tamen ol li pli feliĉa.

TRIA SORĈISTINO.

Vi, ne reĝo, reĝojn naskos.

Do Makbet' kaj Bankv', salutojn!

UNUA SORĈISTINO.

Bankvo kaj Makbet', salutojn!

MAKBETO.

Parolintinoj pri sekretoj, haltu;

Klarigu; pro la morto de Sinelo

Mi nepre estas grafo de Glamiso,

Sed kiel de Kordoro? De Kordoro

La grafo vivas en prospero plena,

Kaj, ke mi reĝ' fariĝos, nekredinde

Estas egale kun la lasta diro.

Klarigu do, de kie vi ricevis

Novaĵon tiel strangan? kaj por kio

Sur tiu ĉi dezerta erikejo

Vi nin haltigas por proklamoj tiaj.

Parolu, mi ordonas.

La sorĉistinoj malaperas.

BANKVO.

La tero, same kiel l' akvo, havas

Vezikojn; ili estas samaspecaj.

Sed kien ili neniiĝis?

MAKBETO.

En

L' aeron ĉio tio, kio ŝajnis

Korphava, fluidiĝis, same kiel

Vaporo en la venton. Se nur ili

Ĉi tie restus!

BANKVO.

Ĉu en vero antaŭ

Okuloj niaj ili sin prezentis,

Aŭ ĉu ni manĝis tiun frenezigan

Radikon, kiu la prudenton homan

Dormigas?

MAKBETO.

Infanoj viaj estos reĝoj.

BANKVO.

Vi

Mem reĝo estos.

MAKBETO.

Ankaŭ grafo de

Kordoro, ĉu ne vere?

BANKVO.

Jes, precize

Laŭ tiu melodio. Kiu venas?

Venas Rosso kaj Anguso.

ROSSO.

La reĝo ĝoje aŭdis la rakonton,

Makbet', pri la sukceso via, kaj

Sciinte, kiel vi la vivon riskis,

Kontraŭstarante la ribelantaron,

Ŝanceliĝante inter la deziro

Sufiĉe vin laŭdadi, kaj l' admiro

Al tiaj heroaĵoj, li silentis:

Kaj poste inter la norvegaj vicoj

Li trovas vin senlace batalantan,

Netimigitan per terura morto,

Al kiu vi aliajn sendis.

Kaj kiel dum la vintra nordblovego

Hajlero post hajlero falas teren,

Tiele kurier' post kuriero

Konfirmis la novaĵon, laŭdegante

Al nia reĝo la konduton vian

En la defendo de reĝregno lia.

ANGUSO.

Ni venas por saluti vin dankeme

De lia reĝa moŝto:

Heroldoj kvazaŭ, por vin alkonduki

Al li ni mem, ne por vin rekompenci.

ROSSO.

Kaj, kiel garantio de honoro

Pli granda, kiu sekvos, li ordonis

Ke mi vin nomu grafo de Kordoro:

Per kiu do titolo nun tutkore

Mi vin salutas, nobla grafo, ĉar

Ĝi estas via.

BANKVO.

Kion! Ĉu paroli

Al ni la veron la diablo povas?

MAKBETO.

La grafo de Kordoro vivas: kial

Vi vestas min per roboj ne la miaj?

ANGUSO.

Jes, tiu, kiu ĝis nun estis grafo,

Ankoraŭ vivas, kondamnito tamen

Laŭ la verdikto justa de la reĝo.

Ĉu kun la Norvegaro li kuniĝis,

Aŭ per sekreta help' la ribelantojn

Subtenis, aŭ kun ambaŭ kunlaboris,

Por ruinigo de patrujo sia,

Ne scias mi: sed perfidaĵoj kontraŭ

La reĝaland' pruvitaj, kaj de li

Eĉ konfesitaj, lin detruis.

MAKBETO.

(Flanken.) Ha!

Glamiso mi, kaj grafo de Kordoro:

Venonta tamen estas la plej granda.

(Al Rosso kaj Anguso.) Por via ĝentileco korajn dankojn.

Ĉu vi ne preĝas, ke infanoj viaj

(Al Bankvo.) Regnestroj estu, kiam tiuj, kiuj

Min nomis grafo de Kordor', promesis,

Ke ili seĝon honorindan havos?

BANKVO.

Se vi al tiu diro volus fidi,

Vi povus kredi eĉ, ke la reĝeco

Al vi, Kordoro, estas atingebla.

Mirinde tamen estas, ĉar tre ofte

Por malbonigi la animojn niajn

L' inferaj potenculoj veron diras,

Kaj en aferoj bonaj niajn korojn

Per malgrandaĵoj gajnas, faligontaj

Nin poste en aliaj, kiuj traktas

Esperojn niajn pri ĉiela vivo,

Por pereigi nin.

(Al Rosso kaj Anguso.)

Kun vi parolon, kuzoj.

MAKBETO.

(Flanken.) Du veraĵoj

Diritaj estas, kvazaŭ la prologoj

Al la majesta akto, kiu faros

La prezentadon de la reĝa temo.

(Al Rosso kaj Anguso.)

Mi dankas vin. (Flanken.) Ĉi tiu instigado

Supernatura certe povas esti

Nek bona, nek malbona;—la rezonoj

Ĝin pruvas.—Se malbona, kial certan

Ĝi faris jam promeson pri sukceso?—

Mi estas grafo de Kordor';—se bona,

Kial al sugestio cedi, kies

Fantaziaĵ' terura rigidigas

Hararon mian, kaj la koron igas

Batadi nenature, malgraŭ ĝia

Fikseco, kontraŭ miaj ripoj? Timo

Estanta ŝajnas malpli konfuziga,

Ol la imago pri estonta faro:

L' ideo teruriga pri mortigo

Animon mian tiel forte skuas,

Ke la agado restas nur pensado,

Kaj nur la estonteco sin prezentas

Al la spirito mia.

BANKVO.

Ho kunuloj,

Rigardu kiel nia kamarado

Distrita estas.

MAKBETO.

(Flanken.) Se la sorto faros

Min reĝo, sorto sen agado mia

Min ankaŭ kronu.

BANKVO.

Vidu, li surmetas

Honorojn novajn, kiel novajn vestojn,

Al kiuj ni bezonas ĉiam tempon,

Por kutimiĝi al ilia uzo.

MAKBETO.

(Flanken.) Okazu kio ajn, per homa forto

Venkebla estas ĉio, krom la morto.

BANKVO.

Makbeto inda, ni deziron vian

Atendas.

MAKBETO.

Mi pardonon vian petas,

Sinjoroj, forgesaĵojn rememori

Penante. Via daŭra afableco

Sur mia koro, kvazaŭ sur registro,

(Al Bankvo.)

Skribita restas.—Iru ni al reĝo.—

Pripensu la okazintaĵon; juste

Ni, elkonsiderinte la aferon,

Pri ĝi parolu kune nekaŝeme.

BANKVO.

Plezure.

MAKBETO.

(Al Bankvo.) Do sufiĉe. (Al ĉiuj.) Ni foriru.

Ĉiuj foriras.

SCENO KVARA

Foreso. Salono en la palaco.

Trumpetado. Venas DUNKANO, MALKOMO, DONALBENO, LENOKSO, kaj ilia sekvantaro.

DUNKANO.

Ĉu la ekzekutado de Kordoro

Jam plenumiĝis? La komisiitoj

Revenis?

MALKOMO.

Ne ankoraŭ, via Moŝto.

Sed ĵus parolis mi kun ĉeestinto

Ĉe lia morto, kiu al mi diris

Ke siajn perfidaĵojn li konfesis

Tre malkaŝeme, petis la pardonon

De via reĝa moŝto, kaj spiriton

Penteman montris: lia adiaŭo

Al vivo lian vivon plej ornamis.

La morton li renkontis tiel, kiel

Volante la trezoron plej valoran

Forlasi, kvazaŭ nur senutilaĵon.

DUNKANO.

Neeble estas el vizaĝo homa

Diveni, kion lia kor' pripensas.

Al li mi vere estus konfidinta

La tutan mondon.

Venas Makbeto, Bankvo, Rosso, kaj Anguso.

Kuzo plej fidinda.

La sento de maldankemeco mia

Min malĝojigis; ne egalvaloras

Meriton vian mia rekompenco,—

Se inter la pezil' kaj la pesilo

Egalapezo restus! Sed en vero

Ne elpagebla estas mia ŝuldo.

MAKBETO.

Deziro mia servi mian reĝon

Meriton sian portas. Via moŝto

Akceptu miajn devojn, kiuj celas

Servadi vian tronon kaj infanojn,

Nur plenumeblajn per konstanta zorgo

Protekti vian vivon kaj honoron.

DUNKANO.

Alproksimiĝu, brava militisto,

Vi estas la plantaĵo mia, ĉiam

Klopodos mi, ke vi kreskadu plene.

Ho nobla Bankvo, ankaŭ meritinda

Vi estas, kaj bonfamo via iru

Tra l' mondo: do mi ĉirkaŭprenu vin,

Kaj ĉe la koro tenu.

BANKVO.

Se mi tie

Fariĝos fruktodona, la rikolton

Akceptu, reĝo mia.

DUNKANO.

Kortuŝite

Pro troo de ĝojeco, mi la larmojn

De malĝojeco sentas: filoj, grafoj,

Parencoj, kaj plej karaj, sciu ĉiuj

Ke ni ordonas, ke reĝrajtojn niajn

Malkomo nia fil' plejaĝa havu,

Kaj lin ni nomas Princ' de Kumberlando,

Kaj li ne nur titole honoriĝu.

Sed nobeligosignojn, kvazaŭ astroj,

Sur ĉiujn meritintojn mi lumigos.

For, for, al Inverneso, kie ni

Per plej intimaj sentoj kunaliĝos.

MAKBETO.

Mi mem fariĝos la antaŭiranto,—

Por plezurigi la edzinon mian

Pri la alven' de via reĝa Moŝto;—

Do forpermeson petas.

DUNKANO.

Ĝis revido.

MAKBETO.

(Flanken.) La Princ' de Kumberlando! Tiu estos

Nesuperebla malhelpaĵo, aŭ

Mi povos supersalti ĝin, ĉar meze

De vojo mia kuŝas ĝi. Vi steloj,

Lumigu ne al miaj nigraj celoj:

L' okulo ekdormeme palpebrumu,

La man' dezirojn miajn elplenumu.

Foriras.

DUNKANO.

Jes, nobla Bankvo, li bravulo estas:

Kaj liajn farojn laŭdi mi laciĝos

Neniam, kvazaŭ ĝuus mi senĉesan

Festenon. Ni rapidu por ĉeesti

En lia domo, kien li antaŭe

Foriris, por gasteme nin akcepti:

Senegalulo estas li.

Tamburado. Ĉiuj foriras.

SCENO KVINA

Inverneso. Ĉambro en la kastelo de Makbeto.

Venas ŜIA GRAFINA MOŜTO MAKBETO, legante leteron.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

«Ili renkontis min dum la tago de mia sukceso; kaj per la rezultato mi konstatis, ke ili posedas scion supernaturan;—kiam mi deziregis fari pluajn demandojn, ili fariĝis aero, en kiu ili malaperis.—Dum mi staris distrite miregigita, alvenis senditoj de l' reĝo, kiuj min salutis «Grafo de Kordoro», per kiu titolo antaŭe la sortulinoj min salutis, antaŭdirinte la estontecon per, «Al vi salutojn, la estonta reĝo!» Ĉi tion mi kredis bone sciigi al vi, la plej kara partoprenantino en mia nobeliĝo, por ke vi kunĝoju kun mi, sciante bone la nobeligon promesitan. Tion atente pripensu, kaj adiaŭ.»

Glamis' vi estas, kaj Kordor', kaj estos...

Laŭ la promeso. Mi malfidas tamen

Naturon vian, kiu tro posedas

Da homa bonkoreco, por sin turni

Al tia senkompata entrepreno.

Vi celas nobelecon; la gloramo

Al vi ne mankas, sed la harditeco

Per kiu la gloramo devos agi.

La altajn celojn volas vi atingi

Honeste, vi deziras la rikolton

Maljuste akiritan ĝui, tamen

Vi timas entrepreni la rimedojn,

Per kiuj havo estas atingebla.

Ĉi tien venu, ke mi la kuraĝon

Al vi enspiru kaj per la pikilo

De mia lang' incitu vin al ĉio,

Per kio vi posedos l' aŭreolon

De l' pov' supernatura de la sorto,

Al vi, por la kronado, promesitan.

Venas servisto.

Pri kio vi alkuras?

SERVISTO.

Nia reĝo

Hodiaŭ nokte tien ĉi alvenos.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Vi freneziĝas: ĉu ne via mastro

Kun li sin trovas? kaj, se estus vere,

Li min sciigus pri la pretigado.

SERVISTO.

Sed, al vi plaĉu, estas vere: venas

La grafo; unu el kunuloj miaj

Lin antaŭiras tiel rapidege,

Ke li apenaŭ inter la spiregoj

Novaĵon tiun povis al mi diri.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Prizorgu lin, senditon pri gravaĵoj.

Servisto foriras.

Raŭkvoĉa estas eĉ la korvo, kiu

Proklamas la eniron de Dunkano

Sub nian remparitan fortikaĵon.

Alproksimiĝu, vi spiritoj, kiuj

Direktas homajn pensojn, nun, mi petas,

Malvirinigu, kaj plenigu min

De l' kapo ĝis piedoj je kruela

Senkompatec'! Densigu mian sangon,

Vi baru ĉiujn eblajn alirejojn

Al pento, tiel ke nenia sento

Bedaŭra pri la celo teruriga

Ŝancelu min, nek inter ĝi kaj ĝia

Efiko estu iu ripoztempo!—

Vizitu miajn mamojn, kaj la lakton

En galon ŝanĝu, vi servantspiritoj

Mortigaj, kie ajn vi, nevideblaj

De la okuloj homaj, konspiradas,

La belon por difekti en naturo.

Nebula nokto, venu, en mantelo

De la plej densa fumo de l' infero,

Por ke armilo mia ne ekvidu

La ŝiron per tranĉrando sia akra

Faritan, nek la ĉieluloj, tra

Mallumo rigardante, ekkriegu:

«Ho, haltu, haltu!»

Venas Makbeto.

Jen vi honorinda

Glamis'! Kordoro nobla! salutota

Estonte per eĉ pli majesta nomo:

Leteroj viaj igis min transpasi

La nesciantan nunon, kaj mi sentas

Ke l' estonteco jen ĉeestas.

MAKBETO.

Kara

Edzin', hodiaŭ nia reĝo venas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Kaj kiam li foriros?

MAKBETO.

Li intencas

Foriri morgaŭ.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ho, foriron lian

Morgaŭa sun' neniam devas vidi!

Vizaĝo via, mia Grafa moŝto,

Similas libron, kies sur folioj

Strangaĵojn oni legas. Por pasigi

La tempon enmaskigu la vizaĝon,

Kaj faru la ŝajnigon de plezuro.

Per via mano, lango kaj okulo

La rolon ludu de la gastiganto:

Mienon havu de senkulpa floro,

Sed estu la vipero subkuŝanta.

La gaston, kiu venas, ni regalu;

Kaj dum ĉi tiu nokto vi konfidu

Al mi l' aferojn, kiuj dum la tagoj

Estontaj al ni donos la mastrecon,

Jes, la superregecon en la lando.

MAKBETO.

Ni plue kunparolos.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ne, konstanta

La sintenado estu, la koloro

Ŝanĝita ĉiam montras malfortecon.

Al mi la faron lasu.

Ili foriras.

SCENO SESA

Inverneso. Antaŭ la kastelo de Makbeto.

Trumpetado kaj torĉoj. Venas DUNKANO, MALKOMO, DONALBENO, BANKVO, LENOKSO, MAKDUFO, ANGUSO, kaj ilia sekvantaro.

DUNKANO.

Kastelo tiu ĉi lokiĝis bone.

L' aero kun varmeta dolĉa spiro

La sentojn niajn ĉarme refreŝigas.

BANKVO.

Ĉi tiu vizitanto dum somero,

Amanto de sanktejoj, la hirundo

Konfirmas la impreson, ke ventetoj

Ĉielaj amindumas la naturon

Ĉi tie per spirado sia dolĉa:

Ne estas bret', apogo, nek angulo,

Sur kiu ĝi la neston ne konstruis,

Lulilon kvazaŭ, kie la idaro

Ripozas; mi observis ofte, kie

Ĉi tiuj birdoj naskas kaj loĝadas,

L' aero havas dolĉan bonodoron.

Venas Ŝia grafina Moŝto Makbeto.

DUNKANO.

Regalantino mia jen alvenas!

La amo nia kontraŭ vi kaj viaj

Bezonas dankon. Tiamaniere

Vi petu Dion, ke li rekompencu

Nin pro penadoj viaj, kiujn kaŭzis

La amo nia.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Al vi nia servo,

Se eĉ pli ol centfoje plenumita,

Ne egaligus sin al la honoroj,

Per kies pezo via reĝa Moŝto

Nin ŝarĝas; pri la nunaj kaj antaŭaj

Ni ĉiam restos viaj petantuloj

Al la ĉielo.

DUNKANO.

Kie nun sin trovas

La grafo de Kordoro? Ni lin sekvis

Post la kalkanoj, por lin anstataŭi,

Kiel la pretigonto, sed li rajdis

Rapide, kaj intencoj liaj karaj

Lin antaŭ ni alportis hejmen. Nobla

Gastigantino, ni hodiaŭ nokte

La gasto via estas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ni, servantoj

De via Moŝto, metas la infanojn,

Propraĵon, kaj nin mem en vian konton,

Por ke, saldante ĝin dankeme, ni

Redonu tion, kio estas via.

DUNKANO.

La manon donu; kaj min enkonduku

Al mia gastiganto; ni lin amas

Tre kare kaj al li komplezojn niajn

Daŭrigos. Laŭ permes' afabla via.

Ili foriras.

SCENO SEPA

La kastelo de Makbeto.

Trumpetado kaj torĉoj. Venas festenordiganto kaj kelkaj servantoj, portantaj pladojn kaj manĝilaron, kiuj trapasas la scenejon. Poste venas MAKBETO.

MAKBETO.

Se la faraĵo estas plenumebla,

Ju pli farota baldaŭ, des pli bone.

Se post la mortigad' nenio restus

Timinda, kaj ni nur la rezultaton

De l' ago plenumita povus ĝui,—

Se, post ĉi tiu sola frapo, ni

Rigardi povus kun okul' trankvila

La estontecon de la homa vivo,

Sen tim' kaj sen teruro ni atendus

La vivon, kiu restas trans la tombo.

Sed eĉ sur tiu ĉi terglob' ni trovas

La punon pro Diaĵo ofendita,

Kaj tiuj samaj iloj, kiujn homoj

Pretigas kontraŭ siaj kunvivantoj,

Deturnas ofte la tranĉrandojn kontraŭ

La elpensintoj de malbonaj faroj.

La vinon venenitan por aliaj

Al ni justec' severa en pokalo

Prezentas, por ke ĝin ni mem eltrinku.

Al mi Dunkan' duoblamaniere

Konfidi rajtas; ĉar unue mi

Per sangligilo, kaj per sankta devo

Al mia reĝo estas devigata

La rolon ludi de amik' fidela;

Mi, due, kiel lia gastiganto,

La pordojn devus fermi, forte bari

Kontraŭ la mortigonto, ne mediti

Mi mem la morton lian; jen Dunkano

Kun tia majesteco sian tronon

Okupis, kaj la ŝarĝon de la reĝa

Ofico tiel sen kulpeco portis,

Ke liaj virtoj, kvazaŭ dianĝeloj,

Sonigus tondrobruan trumpetadon,

Mortigon lian kontraŭprotestante;

Kaj la kompat' enmaskigite kvazaŭ

Infano dolĉa, aŭ la kerubaro

Ĉiela, sur ĉevaloj nevideblaj

Tra la aer' radjante, la malpian

Faraĵon al la tuta mond' proklamus,

Kaj mar' da larmoj ĉion subakvigus.

Mi havas ne kuraĝon al l' afero,

Nur efektive la gloramon, kaj

Gloramo estas incitilo, kiu,

Spronante ĝis tro alta monta pinto,

Faligas homojn en profundegaĵon.

Venas Ŝia grafina Moŝto.

Ho, kio nova?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ĵus la vespermanĝon

Li finis; kial vi de li eliris?

MAKBETO.

Ĉu li pri mi demandis?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Vi ne scias!

MAKBETO.

Ni ne antaŭeniru pri l' afero;

Li alte min honoris; kaj de ĉiuj

Reputacion oran mi akiris,

Brilegon kies devus mi konservi,

Ne lasi tiel baldaŭ makuliĝi.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ĉu vi tro multe da espero trinkis

Hieraŭ, kaj post dormo vi vekiĝis,

Resaniĝinta de l' esperdiboĉo,

Pentema, palvizaĝa? De nuntempo

Mi scios kiel taksi vian amon.

Ĉu volas vi postmeti la kuraĝon

Post la deziro? Ĉu vi do rezignas

De vivo la plej noblan ornamaĵon,

Malkuraĝul' laŭ via propra sento,

Dirante, «volus mi, se mi kuraĝus»,

Simile al la kato, kiu timis

Pro piedmalsekiĝo kapti fiŝojn?

MAKBETO.

Mi petas vin, silentu: ĉion, kio

De vir' farebla estas, kiel viro

Mi farus; kiu fari pli kuraĝus

Ne estas viro.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Tial, kia besto

Instigis vin al tia entrepreno?

Ĉar, kiam vi kuraĝis ĝin elfari,

Vi estis viro; kaj ju pli vi ludus

La rolon proponitan, des pli viro

Vi estus. Nek la tempo nek la loko

Konvenis tiam, kaj vi volis ambaŭ

Eltrovi: ili nun tre decas, tamen

Ilia konveneco vin timigas.

Patrino mi la dolĉan senton konis,

Donante al suĉanta infaneto

Nutraĵon, dum ĝi ridetante kuŝis.

Sed la mampinton mi el la sendentaj

Dentkarnoj tirus, kaj al ĝi frakasus

Sur ŝtonojn kapon, se mi tion estus

Ĵurinta, kiel ĵuris vi pri l' faro.

MAKBETO.

Sed se ni malsukcesus.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Malsukcesus!

Firmigu tamen la kuraĝon vian,

Kaj ni ne malsukcesos. Dum Dunkano

Eldormos,—ĉar vojaĝo la laciga

Allogos dormon al okuloj liaj—

La du servistojn, kiuj staras garde,

Per vino kaj festeno malsobrigos

Mi tiel, ke memoro, la gardisto

De l' cerbo, estos vere nura fumo,

La domo, kie la prudento loĝas,

Similos alĥemian miksilujon.

Do kiam ili havos la spiritojn

En malmodera dormo entrempitajn,

Ho kion ni ne povos pri Dunkano

Neprotektata fari? kaj la kulpon

Aljuĝi al servistoj liaj, kiuj

Respondos pri ĉi tiu granda krimo?

MAKBETO.

Nur virinfanojn nasku, ĉar spirito

Sentima via devus sin enigi

En virojn sole. Ĉu ne oni kredos,

Post kiam ni ĉi tiujn dormemulojn

Per sang' ŝmirintaj estos, kaj iliajn

Ponardojn proprajn estos manuzintaj,

Ke ili estas liaj mortigintoj?

ŜIA GRAFINO MOŜTO.

Aliamaniere kiu kredi

Kuraĝos, kiam ni pri lia morto

Nekonsoleblan bruan funebradon

Elkrios?

MAKBETO.

Mi sentas nun animfortecon, ĉiun

El miaj membroj al ĉi tiu faro

Terure fortigante. For, la tempon

Kun ŝajno de senzorga ĝoj' pasigu,

Ridetoj kordoloron enmaskigu.

Ili foriras.

AKTO DUA

SCENO UNUA

Inverneso. Korto de la kastelo de Makbeto.

Venas BANKVO, kaj FLEANCO, portante antaŭ li torĉon.

BANKVO.

Kioma horo, knabo?

FLEANCO.

La luno jam subiris: sed horbaton

Mi ne ankoraŭ aŭdis.

BANKVO.

Lunsubiro

Okazas je l' dek-dua.

FLEANCO.

Pli malfrue,

Mi kredas.

BANKVO.

Bone; prenu mian glavon.

En la ĉielo regas mastrumado

Ŝparema, ĉiuj lampoj estingiĝis.

Ĉi tion ankaŭ prenu. Forta voĉo

Alvokas min ripozi, sed mi sentas

Min maldormema: bonaj potenculoj,

Min gardu de l' abomenindaj pensoj

Malbonigantaj min dum la dormado!

Eniras Makbeto, kaj Servisto kun torĉo.

Al mi la glavon donu. Kiu venas?

MAKBETO.

Amiko.

BANKVO.

Ĉu vi ne enlitiĝis? Jam la reĝo

Kuŝiĝis, tre plezurigita estis,

Kaj al servistoj viaj malavare

Disdonis el la reĝa kesto. Ankaŭ,

Jen, per ĉi tiu diamanto vian

Edzinon li salutas, ŝin nomante

Gastigantino plej aminda, poste

Li kontentege sin retiris.

MAKBETO.

Niaj

Deziroj fari taŭga la akcepton

Al lia reĝa moŝto iom mankis

Pro malpreteco, difektanta nian

Bonvolon.

BANKVO.

Ne, sufiĉas. Lastan nokton

Al mi en sonĝo la tri sortulinoj

Aperis: ili al vi diris veron.

MAKBETO.

Mi ilin ne pripensas: tamen, kiam

Ni havos ian horon disponeblan,

Pri tiu temo kun vi konsiliĝi

Mi volus, se al vi agrable estas.

BANKVO.

Plezure.

MAKBETO.

Se mi povos vin enskribi

Kun partianoj miaj, sen honoro

Ne estos via helpo.

BANKVO.

Se honoron

La mian mi konservos,—dum mi celas

Ĝin plibriligi,—kaj senmakulite

Neriproĉinda mian fidelecon

Mi gardos ĉiam, mi konsilon vian

Tre ĝoje partoprenos.

MAKBETO.

Bonan nokton.

BANKVO.

Mi dankas, kun deziro reciproka.

Bankvo kaj Fleanco foriras.

MAKBETO.

Mastrinon vian petu, ke tuj kiam

Trinkaĵo mia estos preta, ŝi

La sonorilon sonorigu. Iru liton.

Servisto foriras.

Ĉu mi ponardon vidas antaŭ mi,

Kun la tenil' facile manprenebla?

Mi vin ekkaptu: ne, mi vin maltrafis.

Mi tamen povas vidi vin ankoraŭ.

Ĉu vi videbla, netuŝebla, estas,

Vidaĵ' fatala, aŭ nur fantazia

Ponard', kreita de l' spirit' malsana?

Mi vin ankoraŭ povas klare vidi

Laŭ formo, same vera kaj palpebla

Ol tiu, kiun jen mi elingigas.

Vi min direktas laŭ la vojo, kie

Mi estis vojaĝonta, tian ilon

Uzonte.

Okuloj miaj estas aŭ mokindaj

De la aliaj sentoj, aŭ valoras

Ol ili pli: mi vin ankoraŭ vidas,

Havantan la tenilon kaj tranĉrandon

Per sangaj gutoj makulitajn, kiuj

Antaŭe ne ĉeestis! Ne—nenio—

Ĝi estas nur ĉi tiu entrepreno

Sangama, kiu kreas teruraĵojn.

Nun sur la tuta duonsfer' naturo

Malviva ŝajnas, kaj malbonaj sonĝoj

Malhelpas la interkurtenan dormon:

Nun Hekateo siajn oferaĵojn

Sorĉarte festas, kaj mortigo, kvazaŭ

Fantom' sensanga, kun gardisto sia,

La lupo, kies teruriga bleko

Anoncas lin sekrete alpaŝantan,

Simile al Tarkvino la sentama,

Alproksimiĝas sian celon. Tero

Senmova, ne aŭskultu miajn paŝojn,

Pro timo, ke la ŝtonoj mem sciigu,

Kien mi min kondukis, kaj la senton

Sangrigidigan de la hor' forigu,

Konvenan al la horo. Mi malsaĝe,

Dum li ankoraŭ vivas, nur minacas:

Malvarma spiro mia ne prezentas

La pensojn, kiujn fajra cerbo sentas.

Oni sonorigas.

Mi iras laŭ la sonorilinvito:

Ne aŭdu ĝin, Dunkano, muzikeron,

Vokantan min ĉielon aŭ inferon.

Foriras.

SCENO DUA

La sama loko.

Venas ŜIA GRAFINA MOŜTO.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

La samo, kio ilin ebriigis,

Min faris maltimema; tio, kio

Ekkvietigis ilin, min flamigis.

Aŭskultu! La raŭkkrio de la gufo,

Profeto pri venontaj teruraĵoj.

Nun li plenumas la fatalan agon.

Tra malfermitaj pordoj la ronkado

De la lakeoj, kiuj pro ebrio

Malzorgas sian mastron, venas. Mi

La forgesigan drogon en la glasojn

Enverŝis, ĝis la mort' kaj la naturo

Interdisputas inter si, pri kiu

Venkonta estas.

MAKBETO.

(De post la scenejo.) Kiu venas? Kio!

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ho ve, mi timas, ke vekiĝis ili,

Ke ĉio restos provo, sed ne faro.

Aŭskultu! Mi pretigis la ponardojn;

Li nepre ilin vidis. Se ne ŝajnus,

Ke mi la trajtojn de la patro mia

Rigardas, l' agon mi farinta estus.

Revenas Makbeto.

Ho edzo mia!

MAKBETO.

Mi la faron faris.

Ĉu vi ne aŭdis bruon?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Nur la krion

De l' strigo kaj kraketon de la grilo.

Ĉu vi parolis?

MAKBETO.

Kiam?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Nun.

MAKBETO.

Dum mi

Malsupreniris?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Jes.

MAKBETO.

Aŭskultu! kiu

En ĉambro dua kuŝas?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Donalbeno.

MAKBETO.

Vidaĵo priplorinda! (Rigardante siajn manojn.)

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Malsaĝe vi ĝin nomas priplorinda.

MAKBETO.

En dormo unu ridis, la alia

«Mortigo» kriis, vekiĝinte; tamen

La preĝojn murmurante ili turnis

Sin al ripozo.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Tie du kunloĝas.

MAKBETO.

La unu kriis «Dio benu nin,»

«Amen» l' alia, kvazaŭ ili vidas

Min, kiu kun sangmakulitaj manoj

Iliajn voĉojn tremegantajn aŭdis.

Sed mi ne povis «Amen» diri, kiam

«Nin Dio benu» ili kriis.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ne

Pripensu tiel la aferon.

MAKBETO.

Tamen,

Kial ne povis mi respondi «Amen»?

Mi plej bezonis benon, sed «Amen»

En gorĝo sufokiĝis.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Vi ne devas

Mediti tiamaniere, ĉar

Pripenso tia frenezigos vin.

MAKBETO.

Mi kredis aŭdi voĉon, kiu kriis,

«Ne dormu plu! Makbet' mortigis dormon,»

Senkulpan dormon, la zorgforgesilo,

La mort' de nia ĉiutaga vivo,

Freŝiga bano al tro lacaj membroj,

Balzam' saniga de l' spirit' vundita,

Rimedo ordigita de Naturo

Por anstataŭi la agadajn horojn,

La ĉefnutrilo, kiu dum vivado

Subtenas la homaron.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Kion diri

Vi volas?

MAKBETO.

Ĝi kriadis, «Plu ne dormu,

Glamis' mortigis dormon, do Kordoro

Ne dormos plu; ne dormos plu Makbeto.»

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Sed kiu tiel kriis? Nobla Grafo,

Animfortecon vian vi difektas,

Dum vi rigardas preskaŭ frenezume

La faron. Iru, kaj per manlavado

Forigu l' abomenan kulpigilon.

Pro kio vi reportis la ponardojn?

Vi devus ilin tie lasi: for,

La dormemulojn sange ŝmiru.

MAKBETO.

Mi

Ne iros plu: mi timas eĉ la penson

Pri mia faro; ĝin ankoraŭ vidi

Mi ne kuraĝas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Al mi la ponardojn,

Ŝanceliĝulo, donu: la dormantoj

Kaj la mortintoj estas ne timindaj:

Nur la okulo de infan' rigardas

Pentraĵon de diablo time. Se li

Sangadas, mi makulos la lakeojn

Por fari ŝajnon de ilia ago.

Ŝi foriras. Oni frapas ĉe la pordego.

MAKBETO.

De kie venas tiu ĉi frapado?

Kaj kial ĉiu bruo min timigas?

Jen vidu, kiaj manoj! Ĉu la tuta

Neptuna Oceano elpurigos

El mia man' la sangon? Ne, la mano

La senmezuran vaston de l' mararo

Sangkolorigus, aliformigante

La verdon en la ruĝon.

Revenas Ŝia Grafina Moŝto.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Egale sangkolorajn kun la viaj

Jen vidu miajn manojn, sed mi hontus,

Se mia kor' la saman elrigardon

Ol via portus. (Oni frapas ĉe l' pordego.)

Mi frapadon aŭdas

Ĉe l' suda enirejo: ni kuŝiĝu;

Da akvo kelkaj gutoj nin purigos:

Kiel facile do! kuraĝo via

Forlasis vin. (Oni frapas ĉe l' pordego.) Aŭskultu! oni frapas;

Do vian ĉambroveston tuj surmetu,

Pro timo, ke okaze ni aperu

Gemaldormuloj. Do rekonsciiĝu.

MAKBETO.

Ne, per rekonsciiĝo mi konscios

La faron. (Oni frapadas.) Veku per la pordfrapado

Dunkanon! Se nur tio estus ebla!

Ili foriras.

SCENO TRIA

La sama loko.

Pordfrapado post la scenejo. Venas PORDISTO.

PORDISTO.

Jen, kia frapado! Se iu estus pordisto de l' inferaj pordegoj, ne estus fino al lia klopodo por ŝlosi kaj malŝlosi. (Frapado denove. Li parolas kvazaŭ li estus pordisto de l' inferaj pordegoj.) Frapu, frapu, frapu! Kiu estas, je l' nomo de la diablo? Jen farmamastro, kiu estas memmortiginto, antaŭtiminte tro da fruktoj: Venu frue: alportu sufiĉe da viŝiloj: ĉar, tie ĉi, vi elŝvitos. (Oni frapas.) Frapu! frapu! Kiu estas, je l' nomo de la alia diablo? Vere, jen dusencaĵparolinto, kiu laŭvice povis ĵuri por aŭ kontraŭ tiu aŭ alia partio; kiu estis je nomo de Dio senmezura perfidulo, sed ne povis atingi ĉielon per dusencaĵparolado: Ho, eniru dusencaĵparolinto. (Frapado denove.) Frapu, frapu, frapu! Kiu estas? Jen angla tajloro, sendita ĉi tien, tial ĉar li ŝtelis specimenon de franca ŝtrumpo; eniru, tajloro; tie ĉi vi povos hejti vian gladilon. (Frapado denove.) Frapu, frapu; neniam trankvilo! Kia vi estas? Sed tiu ĉi loko estas tro malvarma por la infero. Mi ne volas ludi plu la rolon de diablapordisto: Mi intencis enlasi kelkajn el ĉiuj profesioj, kiuj vojaĝas sur florkovrita vojo al la eterna fajrego. (Frapado denove.) Baldaŭ, baldaŭ! Rekompencu la pordiston, mi petas. (Malfermas la pordegon.)

Venas Makdufo kaj Lenokso.

MAKDUFO.

Ĉu vi hieraŭ tiom malfruiĝis,

Ke vi ne levis vin je l' matenruĝo?

PORDISTO.

Ni ja festiĝis ĝis la kokkantado,

Kaj la drinkado estas incitilo

Al tri aferoj.

MAKDUFO.

Al kiuj tri?

PORDISTO.

Je mia honoro, al nazkolorigado, dormado, kaj urinado. Sentamon ĝi ekscitas kaj malekscitas; ĝi ekscitas la amdeziron, sed forigas la funkciadon; do, pri multa drinkado oni povas diri, ke ĝi estas dusencaĵparolilo al la sentamulo. Ĝi faras lin, kaj malfaras lin; ĝi instigas lin, kaj malinstigas lin; igas lin alproksimiĝi kaj malproksimiĝi; fine trompas lin per dormo, kaj, kulpiginte lin, ke li ne veran vorton diras, lin forlasas.

MAKDUFO.

Mi ja kredas, ke drinkado trompis vin per dormo kaj faris vin mensogulo hieraŭ nokte.

PORDISTO.

Tion ĝi faris, sinjoro; sed mi punrekompencis ĝin pro ĝia perfido, kaj estante, mi kredas, pli forta ol ĝi, mi sukcesis ĝin terenĵeti.

MAKDUFO.

Ĉu via mastro nun leviĝas?

Venas Makbeto.

Frapado nia vekis lin; rigardu.

LENOKSO.

Al via Moŝto bonan tagon.

MAKBETO.

Ankaŭ

Al ambaŭ bonan tagon.

MAKDUFO.

Ĉu la reĝo

Leviĝas, nobla grafo?

MAKBETO.

Ne ankoraŭ.

MAKDUFO.

Li min ordonis frue lin viziti:

Sed mi la horon preskaŭ preterlasis.

MAKBETO.

Mi vin al li konduku.

MAKDUFO.

Tio ĉi,

Mi scias, al vi estas plezuriga.

MAKBETO.

Laboro, kiu plaĉas, portas ĝojon.

Jen lia ĉambro.

MAKDUFO.

Mi kuraĝas frapi,

Ĉar mia servo ĝin al mi permesas.

LENOKSO.

Ĉu ne la reĝo iros for hodiaŭ?

MAKBETO.

Sendube: tia estas lia volo.

LENOKSO.

Ventegoj reĝis lastan nokton; kie

Ni loĝis kamenkapoj forbloviĝis,

Kaj tra l' aer' aŭdiĝis plendoj, strangaj

Ekkrioj de mortantoj, antaŭdiroj

Pri ekrompiĝoj de interrilatoj

Intimaj familiaj, ŝtatmalsanoj

Konvenaj al la dolorigaj tempoj

De la jarcent'; la mallumama birdo

La tutan nokton bruis: kelkaj diras,

Ke la terglobo, kvazaŭ februmanta,

Ektremis.

MAKBETO.

Estis nokto malkvieta.

LENOKSO.

Junulo mi antaŭe ne memoras

Similan nokton.

Revenas Makdufo.

MAKDUFO.

Abomenaĵ' terura, de la koro

Ne imagebla, nek de l' lang' direbla!

MAKBETO kaj LENOKSO.

Kio okazis?

MAKDUFO.

Rigardu la ĉefverkon de detruo,

Mortigo malpiega jen perforte

Enmarŝis la sanktejon de l' Sinjoro,

Kaj ŝtelis la trezoron plej altprezan,

La vivon mem.

MAKBETO.

Ĉu vi «la vivon» diris?

LENOKSO.

Vi volas diri lian reĝan Moŝton!

MAKDUFO.

Enpaŝu en la ĉambron por blindigi

Okulojn viajn per la vid' de nova

Gorgono: ne demandu la klarigon;

Vidinte vi ĝin scios. (Makbeto kaj Lenokso foriras.)

Ho vekiĝu!

Alarme sonorigu. Perfideco!

Mortigo! Bankvo, Donalben', Malkomo,

Vekiĝu, dormon tiun ĉi plummolan,

La nuran figuraĵon de la morto,

Forĵetu, kaj rigardu morton mem.

Jen kio vin terure frapos, kiel

La veno de la tag' de l' lasta juĝo!

Malkomo, Bankvo, kvazaŭ el la tomboj,

Leviĝu, kiel senkorpuloj, por

Vin konformigi al la teruraĵo!

Ho, sonorigu. (Oni sonorigas.)

Venas Ŝia Grafina Moŝto Makbeto.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Kia do okazo

Pravigas tian bruan trumpetadon,

Vekintan gedormantojn tie ĉi?

Parolu!

MAKDUFO.

Ho afabla sinjorino,

Ne dece estas, ke orelo via

Ricevu tion, kion mi parolus.

Novaĵo tia en la ripetado

Mortigus aŭdantinon.

(Venas Bankvo.) Bankvo, Bankvo!

Mortiĝis nia reĝa mastro.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ho!

Ho ve! ĉi tie?

BANKVO.

Kia kruelaĵo!

Ho kara Dufo, kontraŭdiru vin,

Dirante «mi eraris».

Revenas Makbeto kaj Lenokso.

MAKBETO.

Se mi nur antaŭ unu horo estus

Mortinta, mi min kredus tre feliĉa,

Ĉar de la nuna tempo ŝajnas, ke

Nenio seriozan elrigardon

Prezentas en la ordo de naturo:

En homa vivo ĉio bagatelojn

Posedas: velkis gloro kaj beleco:

La veran vinon de la vivo oni

Elflui lasis, kaj sub la arkaĵo

Ĉiela restas nur sennutra feĉo.

Venas Malkomo kaj Donalbeno.

DONALBENO.

Kio malĝusta estas?

MAKBETO.

Vi ne scias!

La font', la kapo, la fontano mem

De via sang' ŝtopiĝis.

MAKDUFO.

Via patro

Mortiĝis.

MALKOMO.

Ho, de kiu?

LENOKSO.

Ŝajne liaj

Ĉambrogardistoj lin mortigis, kies

Vizaĝoj, manoj, estis sangŝmiritaj,

Kun la ponardoj, kiujn neviŝitajn

Ni trovis sur la kapkusenoj: ili

Malfermis la okulojn mirigite;

Nenies vivon ili sciis gardi.

MAKBETO.

Eĉ nun mi pentas malsaĝecon mian,

Ponardiginte la servistojn.

MAKDUFO.

Kial

Vi tion faris?

MAKBETO.

Kiu povas esti

Mirplena, saĝa, kolerega, kaj

Samfoje sintenema? ne, neniu:

La amo, kiu furioze brulis

En mia brust', rapide preterpasis

Prudenton, haltigilon de l' animo.

Jen li—Dunkano—kuŝis, lia haŭto

Arĝentkolora per la ora sango

Strekita, kaj la tranĉoj elrigardon

De buŝoj havis, pretaj je l' eniro

De la ruino: jen la mortigistoj,

Kolorigitaj laŭ metio sia,

Ĉiu ponardo ĝis tenil' kovrita

Per sango: kiu povus sin deteni,

Havante koron de la am' kapablan,

Kaj la kuraĝon, kiu tiun amon

Vidigi povas per agado sia?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ho, helpon! helpon!

MAKDUFO.

Helpu la grafinon.

MALKOMO, en la orelon al Donalbeno.

Ĉu ni permesos per silento nia,

Ke la plimulto kredu, ke ni mem

Akceptas la rezonojn de Makbeto?

DONALBENO, en la orelon al Malkomo.

Sed ĉu ni tie ĉi parolos, kie

La sorto, kvazaŭ el kaŝej', elsaltos,

Kaj nin ekkaptos? For; ne estas tempo

Indulgi niajn larmojn.

MALKOMO, en la orelon al Donalbeno.

Larmojn, kiuj

Eĉ nun apenaŭ povas sin deteni

Pro nia kordoloro.

BANKVO.

La grafinon

Tuj helpu. (Oni forportas Ŝian Moŝton.)

Kaj, post kiam ni nin estos

Vestintaj kontraŭ la malvarmo vintra,

Kunvenu, kaj ĉi tiun monstran faron

Esploru per persista ekzameno.

Ni tremas inter timoj kaj suspektoj:

Sub la protekto Dia jen mi staras,

Kontraŭstaronte la malicintrigojn

De perfiduloj.

MAKDUFO.

Ankaŭ mi.

ĈIUJ.

Kaj ĉiuj.

MAKBETO.

Ni do surmetu viran pretigecon,

Kaj poste ĉiuj rekunvenu.

ĈIUJ.

Bone.

Ĉiuj foriras escepte Malkomo kaj Donalbeno.

MALKOMO.

Kion vi faros? Ne kun ili iru:

Ŝajnigi kordoloron ne sentatan

Facile estas al la intriganto.

Foriros mi Anglujon.

DONALBENO.

Mi Irlandon.

Aparte ni pli sendanĝere agos:

Ĉie tie ĉiuj estas perfiduloj.

Ju pli intima nia parenceco,

Al la mortinta reĝo, des pli ili

Al ni sentigos sian kruelecon.

MALKOMO.

Ĉi tiu sag' mortiga, ĵus pafita,

Ankoraŭ ne atingis sian celon,

Kaj ni, la trafon por eviti, sekvos

La vojon plej senriskan. Al ĉevaloj:

Ni senceremonie, forpermeson

Ne demandante, iru: ĉiu devas

Repagi tion, kion li ricevas.

Ili foriras.

SCENO KVARA

Sama loko. Ekstere de la kastelo de Makbeto.

Venas ROSSO kaj MALJUNULO.

MALJUNULO.

Dum sepdek jaroj, kiujn mi memoras,

Teruraj horoj pasis, kaj strangaĵoj

Okazis, sed lastnoktaj mirindaĵoj

Antaŭajn malgrandigis.

ROSSO.

Bona patro,

Vi vidas, ke la tuta ĉielaro

Minacas, ofendite de la homoj,

Al la scenejo de la sangverŝado.

Laŭ la horloĝ' tagiĝas, sed sufokas

Malluma nokt' la revenantan sunon.

Ĉu nokto kunaliĝis kun la krimo,

Aŭ tago pri ĝi hontas, ke la tero,

Kvazaŭ malviva, tute profundiĝis

En la mallumo, kiam viva lumo

Ĝin volas kisi?

MALJUNULO.

Estas nenature,

Simile al la faritaĵo. Marde,

Jen falko, per flugiloj etenditaj

Naĝante malhumile en aero,

De nura nizo estis atakita,

Kaj mortigita.

ROSSO.

Ankaŭ la ĉevaloj

De l' reĝo (ne ekzistas pli perfektaj,

Rapidaj, belaj)—tio estas stranga

Sed tute certa—pro sovaĝiĝeco

Barilojn derompinte forgalopis,

Malobeemaj, kvazaŭ batalontaj

Al la homaro.

MALJUNULO.

Jes, kaj oni diras

Ke ili manĝis unuj la aliajn.

ROSSO.

En vero, kun la senmezura miro

De mi la rigardinto. Jen alvenas

Venas Makdufo.

Makdufo. Kiel kuras la aferoj,

Amiko bona?

MAKDUFO.

Ĉu vi ne komprenas?

ROSSO.

Sed kies estas tiu sanga faro?

MAKDUFO.

De tiuj, kiujn ĵus Makbet' mortigis.

ROSSO.

Ho ve! sed kion ili fine celis?

MAKDUFO.

Allogis ilin ia rekompenco.

La filoj de la reĝo, Donalbeno

Kaj lia frat' Malkomo sin forŝtelis,

Kaj malaperis,—kio suspektigas

Al ili.

ROSSO.

Tio ankaŭ estas kontraŭ

La voĉo de natur', Ho malŝparema

Gloramo, kiu volis eĉ engluti

De via propra viv' la fonton! Do

Makbet' fariĝos la regnestro?

MAKDUFO.

Certe

Li estas jam nomita, kaj irinta

Al Skono por ricevi la honoron

De reĝarajto.

ROSSO.

Kie de Dunkano

La korpo estas?

MAKDUFO.

Oni portis ĝin

Al Kolmakilo, la enterigejo

Plej sankta, kie liaj antaŭuloj

Ripozas pace.

ROSSO.

Ĉu vi Skonon iros?

MAKDUFO.

Ne, kuzo, Fifon.

ROSSO.

Tien ankaŭ mi.

MAKDUFO.

Nu, oni faru ĉion bone, Dio

Protektu, kiel dum antaŭaj tempoj.

ROSSO.

Adiaŭ, patro.

MALJUNULO.

Vin benu Dio kaj la bonfarontojn

Al mia lando, de homar' zorgantojn.

Ili foriras.

AKTO TRIA

SCENO UNUA

Forreso. La palaco.

Venas BANKVO.

BANKVO.

Vi la zeniton jam atingis: reĝo,

Kordor', Glamiso, ĉio, laŭ promeso

De l' sortulinoj, atingita tamen,

Mi timas, per plej malhonesta ludo:

Sed viaj posteuloj, oni diris,

Ne estos heredantoj, sed mi mem

Fariĝos la radiko kaj naskanto

De reĝa dinastio. Se de ili

La vero estas parolebla—kiel,

Makbeto, via sorto ekzempligas—

Do kial, laŭ la rolo plenumita

Pri vi, ne povas ili orakoli

Pri mia bono nepre esperinda?

Sed—ĝis konvena horo—mi silentu!

Trumpetado. Venas Makbeto, kiel reĝo; Ŝia grafina Moŝto Makbeto, kiel reĝino, Lenokso, Rosso, Sinjoroj, Sinjorinoj, kaj sekvantaro.

MAKBETO.

Jen nia ĉefa gasto.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Se li restus

Neinvitita, al festeno nia

Plej grava manko sin sentigus.

MAKBETO.

Nokton

Ĉi tiun ni festenon reĝan havos,

Kaj mi ĉeeston vian petas.

BANKVO.

Volu

Ordoni, via Moŝto, miaj devoj

Por tio per ligilo nerompebla

Ligitaj estas.

MAKBETO.

Ĉu vi rajdos baldaŭ?

BANKVO.

Jes, via bona Moŝto.

MAKBETO.

Ni alie

Dezirus la konsilon vian,—kies

Graveco helpis al prospero nia

Ĝis nun—je l' konsiliĝo hodiaŭa;

Ni do prokrastos ĝin ĝis morgaŭ. Ĉu

Vi rajdos malproksimen?

BANKVO.

Nu, sufiĉe

Pasigi la intervenontajn horojn

De nun ĝis la festeno: se necese,

Mi devos pruntepreni de la nokto

Du horojn eble.

MAKBETO.

Tamen ne forgesu

La feston.

BANKVO.

Ne, neniel, via Moŝto.

MAKBETO.

Ni aŭdis, ke forkuris niaj kuzoj,

Kulpplenaj, sed ne konfesinte sian

Patromortigon strangan, pleniginte

L' orelojn de amikoj renkontitaj

De strangaj malveraĵoj; sed pri tio

Ni morgaŭ priparolos, kiam kune

Ni traktos pri aferoj reĝaregnaj.

Adiaŭ, al ĉevalo: ĝis revido

Hodiaŭ nokte. Ĉu vin akompanos

Fleanc'?

BANKVO.

Jes, via Moŝto: do adiaŭ.

MAKBETO.

Rapidaj kaj nefaletemaj estu

Ĉevaloj viaj: kaj mi vin al ili

Konfidas. Ĝis revido.

Bankvo foriras.

Ĉiu homo

Dezirojn siajn sekvu ĝis la sepa

Hodiaŭ nokte; ni, por plidolĉigi

Rerenkontiĝon kun amikoj niaj,

Ĝis festenhoro restos solaj: Dio

Vin benu!

Ĉiuj foriras, escepte Makbeto kaj servisto.

Unu vorton: ĉu atendas

Ordonojn niajn tiuj viroj?

SERVISTO.

Ili

Ekstere estas de l' palaco.

MAKBETO.

Ilin

Al ni konduku.

La servisto foriras.

La reĝeco estas

Nenio, se ĝi estus ne senriska.

Enradikiĝis en spirito mia

Pri Bankvo mia timo, kaj pro lia

Grandanimeco estas li timinda:

Ĉar, kuraĝulo, kun braveco vira

Kunigas li prudenton, kiu gardas

Lin de danĝero. Sole lin mi timas:

Spirito lia ŝajnas superregi

Spiriton mian, kiel, oni diras,

Cezara superregis Antonian.

La sortulinojn li riproĉis (kiam

Unue ili min salutis reĝo),

Kun la ordon', ke ili al li ankaŭ

Parolu: tiam, kiel profetinoj,

Lin ili ekproklamis antaŭulo

De reĝa dinastio, donis kronon

Al mi senfruktodonan, kaj enmetis

En mian manon senutilan sceptron,

Nur elŝirotan de princido, kiu

Ne de mi mem devenis. Tiel, por

Pranepoj Bankvaj mi per krim' makulis

Spiriton mian; por idaro lia

Dunkanon la afablan mi mortigis;

Mi konspirantojn kontraŭ mia paco

Starigis nur por ili: kaj eternan

Juvelon mian al la malamiko

Komuna de homaro mi fordonis,

Por fari ilin, la Bankvidojn reĝoj!

Ne, preferinde, sorto mem alvoku

Min kiel batalanton al decido!

Ho, kiu venas?

Revenas servisto, kun du Mortigistoj.

Iru enirejon,

Kaj tie nin atendu.

Servisto foriras.

Ĉu hieraŭ

Ni interparoladis pri l' afero?

UNUA MORTIGISTO.

Jes, via princa Moŝto.

MAKBETO.

Bone, do

Ĉu vi pripensis miajn argumentojn?

Li estis, kiu dum antaŭaj jaroj

Fiere vin subpremis, kiun vi

Supozis esti ni, senkulpaj tute:

La jenan fakton ĉe kunveno mia

Mi al vi pruvis, kiamaniere

Li trompis vin per faroj kaj promesoj,

Kaj la aŭtorojn de l' rimedoj, kiujn

Li uzis, mi elmontris, ja sufiĉe

Eĉ homojn plej malspritajn por konvinki,

Ke Bankvo estas la farinto.

UNUA MORTIGISTO.

Vi

Klarigis ĝin al ni.

MAKBETO.

Kaj nun mi venas

Al la afero, kiun mi ekcelas

Per nuna rekunveno. Ĉu vi trovas,

Ke pacienco tiel superregas

Naturon vian, ke vi tion ĉi

Konsentas toleradi? Ĉu de longe

Vi kristaniĝis tiamaniere,

Ke vi al la Kreinto faros petojn

Por tiu ĉi bonul' kaj liaj idoj,

De kiu la subpremo al infero

Vin alpaŝigis, viajn posteulojn

Farante almozuloj?

UNUA MORTIGISTO.

Mia reĝo,

Ni estas homoj.

MAKBETO.

Jes, laŭkataloge

Vi apartenas al la klaso homa,

Kiel ĉashundoj, leporhundoj, hundoj

Mikssangaj, mopsoj, dogoj, kaj pudeloj,

Postflaraj akvohundoj, kaj luphundoj

Sin ĉiuj nomas ordinare hundoj:

La takstabelo tamen inter ili

Rapidajn, malrapidajn, kaj ruzemajn

Distingas, domgardemajn aŭ ĉasemajn:

Laŭ la talento, kiun la Naturo

Kun malŝparema man' al ĉiu donis,

La hunda list' diferencigas ĉiun,

Titolon ecan alskribante: tiel

La homoj estas diferencigeblaj.

Nu, se vi sur la skalo de vireco

Ne havas rangon tre malaltan, diru;

Kaj mi al vi l' ordonon komisios,

Plenumo kies vian malamikon

Forigos, kaj al nia ama koro

Kunforĝos vin, ĉar ni dum lia vivo

Nin sentas nur malbone, nia sano

Per lia morto plene restariĝos.

DUA MORTIGISTO.

Mi estas, mia reĝo, viro tiom

Per la kruelaj batoj de la mondo

Kolerigita, ke egale estas

Al mi, laŭ kia maniero mi

Min venĝos al la mondo.

UNUA MORTIGISTO.

Kaj mi ankaŭ

Pri malhelpaĵoj tiel laca estas,

Per sorto distirita, ke mi riskus

La vivon iel ajn, ĉu mi ĝin perdus

Aŭ feliĉigus.

MAKBETO.

Nu, vi ambaŭ scias,

Ke Bankvo estas via malamiko.

AMBAŬ MORTIGISTOJ.

Ni scias, Via Moŝto.

MAKBETO.

Malamiko

Li estas mia ankaŭ, kaj direktas

Penadojn siajn kontraŭ interesoj

Plej karaj miaj, kaj, dum li ekzistas,

Ne povos mi atingi miajn celojn.

Kaj, kvankam mi kun frunta senhonteco

Lin povus forbalai de la tero,

Respondigante mian reĝan volon,

Farante tamen tion, mi ofendus

Amikojn de ni ambaŭ, kies amon

Mi altestimas, kiuj nepre plorus

La morton de la mortigito: tial

Mi turnas min al via help', l' aferon

Kaŝante de l' publika observado

Pro gravaj argumentoj.

DUA MORTIGISTO.

Kion vi

Al ni ordonos, tion ni plenumos.

UNUA MORTIGISTO.

Eĉ kvankam niaj vivoj, via moŝto—

MAKBETO.

Okuloj viaj la spiriton viglan

Vidigas. Mi al vi klarigos baldaŭ,

En kiu loko vi vin devos kaŝi,

Kaj la precizan horon de la faro

Farota iomete malproksime

De la palaco; ĉar notinde estas,

Ke mia nomo tie enmiksiĝu

Neniel; kaj, por ke efektiviĝu

Senmanke la afero, lia filo

Fleanco devos ankaŭ partopreni

En la malhela sort' de sia patro.

Do interkonsiliĝu; mi revenos.

AMBAŬ MORTIGISTOJ.

Ni jam decidis ĉion, via Moŝto.

MAKBETO.

Mi baldaŭ vin revokos do: eliru.

La mortigistoj foriras.

Finite estas; Bankvo, antaŭ morto

Preparu vin por la eterna sorto.

Foriras.

SCENO DUA

La palaco.

Venas ŜIA GRAFINA MOŜTO MAKBETO kaj SERVISTO.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ĉu Bankvo jam forlasis la kortegon!

SERVISTO.

Jes, Via Moŝto, sed hodiaŭ nokte

Revenos.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Diru al la reĝo, ke

Mi, kiam li libera estos, volas

Paroli iom.

SERVISTO.

Certe, Via Moŝto.

Foriras.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Nenion havas ni, se la akiron

Kontente ni ne povas ĝui: estas

Pli bone esti eĉ la mortigitoj,

Ol, mortigintoj, vivi malĝojuloj.

Venas Makbeto.

Ho, kiel via Moŝto ĉiam sola

Malgajaj kun fantaziaĵoj restas,

Revivigante pensojn, kiuj devis

Kun la mortintoj morti. La aferoj

Nekuraceblaj estas pripensindaj

Neniel; faritaĵo malfarebla

Neniam estas.

MAKBETO.

Ni vundis ne mortigis la viperon:

Ĝi resaniĝos, dum nin maliculojn

Minacas puno pro maltrafo nia.

Sed la terglob' diskrevu, l' universo

Ekfalu, antaŭ ol ni tremegante

Vivados, kaj dormante suferados

La agonion de teruraj sonĝoj:

Pli bone kuŝus ni kun la mortintoj,

De ni senditaj al eterna paco,

Por ke ni pace restu, ol tolerus

Turmentojn de kulpiga konscienco

En senripoza frenezeco. Kuŝas

Dunkano en la tombo: post la febra

Agado de la viv' li bone dormas:

La perfideco faris sian eblon;

Nun nek ponardo, nek veneno, fila

Konspiro, nek armeo malamika,—

Nenio povas ĝeni lin.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Kuraĝon;

Lumigu la vizaĝon per ridetoj,

Ĉar viajn gastojn devos vi gajigi.

MAKBETO.

Mi faros ĝin, edzino mia; ankaŭ

Vi mem, mi petas; kaj prizorgu Bankvon,

Lin honorante lange kaj okule

El ĉiuj niaj gastoj speciale.

Ĉar ni nin devas fari flatemuloj,

Maskante la vizagojn por elkaŝi

La sentojn, kiuj en la koro kovas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ne, kial tiel agi?

MAKBETO.

Ho, edzino

Tre kara, akraj, kiel la pikiloj

De la kolubroj, zorgoj min turmentas,

Dum Bankvo kaj Fleanco vivas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Tamen

Naturo ne al ili donis rajton

Eternan de vivado sur la tero.

MAKBETO.

Ni nin konsolu; de atakoj niaj

Ne povos ili gardi sin; do ĝoju:

Ĉar antaŭ ol de l' tur' hedervestita

Elflugos la vesperto, kaj vokite

De nigra Hekateo la skarabo,

Portate per flugiloj el armaĵo,

Zumadon dormallogan sonorigos,

La famo pri harstariganta krimo

La mondon skuos.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Kion vi intencas?

MAKBETO.

Ne sciu, karulino, antaŭ kiam

Aplaŭdos vi la faron. Venu, nokto

Blindiga, kaj elkovru la afablajn

Okulojn de la tago kompatema,

Kaj per la mano, sanga, nevidebla,

Forigu kaj disŝiru la ligilon,—

La vivon de la malamata Bankvo,—

Pro kiu mi tenata estas ĉiam

En timo! La taglumo ekdensiĝas,

Kaj la korniko serĉas la nestarbojn,

Althejm' de sia raŭka kunularo,

La tagvivuloj lace ekdormetas;

Kaj noktvagantoj serĉas la ĉasaĵon.

Vi miras miajn vortojn: trankviliĝu:

Ĉar komencite la malbona ago

Per pli malbonaj trafas la sukceson.

Do kun mi venu.

Ili foriras.

SCENO TRIA

Parko proksime de la palaco.

Venas TRI MORTIGISTOJ.

UNUA MORTIGISTO.

Sed kiu sendis vin al mi ĉi tien?

TRIA MORTIGISTO.

Makbeto.

DUA MORTIGISTO.

Ni al li konfidi povas,

Ĉar li rakontas ĝustajn instrukciojn

Pri nia farotaĵo.

UNUA MORTIGISTO.

Do nin helpu.

Ankoraŭ kelkaj strioj de taglumo

Briletas en la ruĝa okcidento;

Nun la malfrua vojaĝanto spronas

Ĉevalon sian, por ke li atingu

Gastejon, kaj proksimen nun alvenas

Li, kiun ni atendas.

TRIA MORTIGISTO.

Jen, aŭskultu!

Mi aŭdas piedfrapojn de ĉevaloj.

BANKVO, Post la scenejo.

Alportu al ni torĉojn, ho!

DUA MORTIGISTO.

Li venas:

Kaj la ceteraj kune atendataj

Jam estas en la kort'.

UNUA MORTIGISTO.

Ĉevaloj liaj

Laŭiras la parklimon.

TRIA MORTIGISTO.

Preskaŭ mejlon.

Sed li kutimas, kiel ankaŭ ĉiuj,

Al la palaco piediri de

Ĉi tie.

DUA MORTIGISTO.

Torĉon, torĉon!

Venas Bankvo kaj Fleanco portante torĉon.

TRIA MORTIGISTO.

Venas li.

UNUA MORTIGISTO.

Atentu.

BANKVO.

Hodiaŭ nokte pluvos.

UNUA MORTIGISTO.

Pluvu do.

Ili atakas Bankvon.

BANKVO.

Ho, perfideco! For, Fleanco, for!

Vi eble venĝos min. Ho, sklavo?

Li mortas. Fleanco forkuras.

TRIA MORTIGISTO.

Kiu la torĉon do estingis?

UNUA MORTIGISTO.

Ĉu

Ne estis tiel aranĝite?

TRIA MORTIGISTO.

Unu

Nur estas mortigita; ĉar la filo

Forkuris.

DUA MORTIGISTO.

Ni do nur duonon faris

De nia tasko.

UNUA MORTIGISTO.

Venu, ni sciigu

La rezultaton.

Ili foriras.

SCENO KVARA

Salono en la palaco.

Festeno preta. Venas MAKBETO, ŜIA GRAFINA MOŜTO MAKBETO, ROSSO, LENOKSO, NOBELOJ kaj ilia sekvantaro.

MAKBETO.

Vi scias la rangordon, do eksidu:

Al ĉiuj korsalutojn.

NOBELOJ.

Korajn dankojn

Al via reĝa Moŝto.

MAKBETO.

Partoprenos

Ni vian interparoladon, rolon

Ludante de humila gastiganto;

Gastigantino nia sur la reĝa

Seĝego restos, sed laŭ la okazo

Ni petos, ke ŝi ankaŭ partoprenu.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Al mia amikaro via moŝto

Proklamu miajn varmajn bondezirojn.

Unua Mortigisto aperas ĉe la pordo.

MAKBETO.

Rigardu, ambaŭflanke de la tablo

Dum ili sidas, mi je ĝia kapo

Min metas: ĝojo ĉie superfluu:

Ni baldaŭ trinkos toston ĝeneralan.

Alproksimiĝante al la pordo.

Mi vidas sangon sur vizaĝo via.

MORTIGISTO.

La sangon do de Bankvo.

MAKBETO.

Mi certege

Sur vi pliamas ĝin, ol en la vejnoj

De Bankvo. Ĉu li estas mortigita?

MORTIGISTO.

Mi, Via Moŝto, tranĉis lian gorĝon.

MAKBETO.

Vi estas do plej lerta gorĝtranĉisto:

Nek malpli lerta tiu, kiu faris

La samon por Fleanco; se vi mem,

Senegalulo estas vi.

MORTIGISTO.

Fleanco

Forkuris, Via Moŝto.

MAKBETO.

(Flanken.) Do revenas

Al mia kor' la spasmo: mi alie

Perfekta estus kiel la marmoro;

Fortika, kvazaŭ sur la fundamento

De la ŝtoneg', mi ĉirkaŭprenus ĉion

Egale kun la vasta atmosfero:

Sed nun mallarĝigita, limigita

Mi estas, subpremate per petolaj

Fantaziaĵoj kaj senfinaj timoj.

Sed Bankvo jam ne vivas?

MORTIGISTO.

Vere, ne:

Li kuŝas nun en foso, via Moŝto,

Kun dudek grandaj tranĉoj en la kolo,

Mortiga eĉ la malplej granda.

MAKBETO.

Dankon.

(Flanken.) Serpento la plenkreska tie kuŝas;

La serpentido forglitinte naskos

Post ne tre longa tempo la venenon,

Sed nun sendenta.—Vi foriru; morgaŭ

Ni nin revidos.

Mortigisto foriras.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Via reĝa Moŝto,

Al ni saluto via ofta mankas,

Sen kiu nia fest' ne diferencas

De la manĝad' kutima; la gracia

Ceremonio de akcepto via

Similas al bongusta saŭc'; alie,

Al manĝo sendeserta.

MAKBETO.

Ho, mi dankas

Pro tiu memorigo. (Al la gastoj.) Akompanu

La bona digestado apetiton,

Kaj bona san' rezultu!

LENOKSO.

Via Moŝto,

Eksidi al vi plaĉu.

La spirito de Bankvo aperas, kaj eksidas

sur la seĝo rezervita por Makbeto.

MAKBETO.

Honoro la plej alta kronus nian

Plezuron, se ĉeestus nobla Bankvo;

Riproĉi kiun pro malzorgo mi

Preferus, ol kompati pro malbona

Okazintaĵo!

ROSSO.

Lia neĉeesto

Promeson lian montras senvalora.

Al via Moŝto plaĉu nin honori,

Sidanta kun gastaro via.

MAKBETO.

Restas

Por mi neniu seĝo.

LENOKSO.

Via Moŝto,

Jen estas seĝo rezervita.

MAKBETO.

Kie?

LENOKSO.

Ĉi tie, via Moŝto. Kio do

Malhelpas vian reĝan Moŝton?

MAKBETO.

Kiu

Ĉi tion faris?

NOBELOJ.

Kion, via Moŝto?

MAKBETO.

Ne povas vi certigi, ke la ago

De mi farita estas: do ne montru

Al mi sangmakulitajn viajn harojn.

ROSSO.

Leviĝu, gesinjoroj: lia Moŝto

Malsana estas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Sidadu, geamikoj, lia Moŝto

Sin sentas ofte tiel: de juneco

Li havas la malsanon, kaj la spasmo

Ne estos longedaŭra: do sidadu;

Li resaniĝos post momento: tamen

Lin rigardante, vi ofendos lin,

Kaj pligrandigos la malsanon, tial

Festenu ĝoje. (Al Makbeto.) Ĉu vi estas viro?

MAKBETO.

Jes, maltimulo, kiu kun kuraĝo

Renkontas tion, kion la diablo

Sen tremo ne rigardus.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Sensencaĵo!

Jen vera pentro de teruro via,

Simila je l' ponardo fantazia,

Kiu,—vi diris,—vin kondukis al

Dunkano. Ho! l' eksaltoj kaj kapricoj

De via cerbo, kiuj ne prezentas

La veran timon, nur rememorigas

Al mi rakontojn, antaŭ vintra fajro

Diritajn de maljunulino, kiu

Ricevis ilin de avino sia.

Ho, hontu! Kial vi grimacas tiel?

Kaj tamen nur skabelon vi rigardas!

MAKBETO.

Rigardu, jen, nun kion diras vi?

(Al la spirito.) Nu, mi ne timas. Se vi povas movi

La kapon, do parolu: se ostejoj

Kaj tomboj sendas reen al vivuloj

Enterigitojn, akcipitroj manĝu

Mortintojn niajn.

La spirito malaperas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ho, malvirigita

Pro malsaĝeco!

MAKBETO.

Se,—mi tion ĵuras,—

Mi staras tie ĉi, mi vidis lin.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Fi, hontu!

MAKBETO.

Sangon en praavaj tempoj

Laŭvole oni verŝis, antaŭ kiam

Punleĝoj homaj moderigis morojn

Sovaĝajn; jes, eĉ poste oni aŭdis

Rakontojn pri mortigoj, en l' orelon

Apenaŭ paroleblajn; tiutempe

Post la senkapigado homoj mortis;

Sed malgraŭ dudek mortoj en la kapo

La mortigitoj nun sin reprezentas,

Kaj el skabeloj niaj nin forŝovas:

Ĉu ne ĉi tio estas plistrangaĵo,

Ol eĉ mortigo tia!

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Via Moŝto,

Amikoj viaj karaj vin atendas.

MAKBETO.

Pardonu min, mi petas, mi forgesis.

Ne mire min rigardu, ho nobeloj;

Amikoj, mi malsanon strangan havas;

Al intimuloj miaj tamen tio

Ne estas rimarkinda. Jen, salutojn,

Kaj bonan sanon al vi ĉiuj! Mi

Eksidu. Nun plenigu la pokalojn.

Mi ĝoje tostos la ĉeestantaron,

Kaj nian karan Bankvon, sopiratan

De ĉiuj. Se nur li nun ne forestus!

Al via san' kaj lia ni soifas.

NOBELOJ.

Laŭ devoj niaj toston reciprokan.

La Spirito revenas.

MAKBETO.

For! de okuloj miaj! enteriĝu!

Malvarma estas via sango, via

Ostaro sen medolo; vi ne havas

Vidpovon en okuloj viaj, kiuj

Minace ĉirkaŭrulas sin.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Rigardu,

Nobeloj bonaj, tion ĉi nur kiel

Aferon ordinaran, ne alie;

Sed ĝi dum sia daŭro interrompas

Plezuron nian.

MAKBETO.

Mi viro tion, kion vir' kuraĝa

Kuraĝos fari, faros.

Alpaŝu, kiel rusa urs' dikhara,

Armita rinocero, aŭ la tigro

Hirkana: prenu formon kian ajn

Alian, miaj nervoj ne tremetos:

Aŭ reviviĝu, kaj min ekalvoku

Al la dezerto vasta, glav' en mano;

Se timo min ekkaptos min proklamu

Nur infaneto. For, fantom' terura!

Falsaĵo vanta, for!

La spirito malaperas.

Ha! tuj post ĝia

Foriro mi resentas min laŭvire.

Sidadu, mi vin petas.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

La festenon

Vi malordigis, tute malaranĝis

La ĝeneralan ĝojon kun mirego

De ĉiuj.

MAKBETO.

Ĉu aferoj tiaj povas

Okazi, kaj, malheliginte niajn

Spiritojn, kvazaŭ nubo de somero,

Forpasi, sen surprizo nekutima?

Vi igas min miregi mian propran

Naturon, kiam vi vidaĵojn tiajn

Rigardas, ne ŝanĝante la rubenan

Koloron de la vangoj, dum la miaj

Pro timo estas blankigitaj.

ROSSO.

Kiajn

Vidaĵojn, via Moŝto?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ne parolu,

Mi petas; pli kaj pli li malsaniĝas;

Demandoj kolerigas lin. Tuj bonan

Vesperon: ne pripensu pri rangordo,

Sed tuj foriru.

LENOKSO.

Bonan do vesperon:

Kaj lia reĝa Moŝto resaniĝu!

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Al ĉiuj bonan nokton mi deziras!

Ĉiuj foriras escepto Makbeto kaj Grafino Makbeto.

MAKBETO.

Ĝi serĉas sangon: oni diras, sango

Bezonas sangon: ŝtonoj kelkafoje

Sin movas, kaj parolas arboj, helpaj

Al la venĝanto de verŝita sango,

Antaŭdiristoj, lertaj pri la strangaj

Interrilatoj inter dubaj signoj,

Okazintaĵoj, kaj profetaj birdoj,

Ekzemple, pigoj, korvoj, frugilegoj,

Eltrovis plej sekretajn postesignojn

De l' mortigint'. Kioma horo estas?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Neeble diri, ĉu la nokt' finiĝis,

Aŭ la taglumo venas.

MAKBETO.

Ĉu Makdufo

Inviton nian reĝan ne akceptis?

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Ĉu vi, sinjoro, sendis ĝin al li?

MAKBETO.

Mi aŭdis onidire, sed mi baldaŭ

Ĝin certe scios, ĉar en ĉiu domo

De l' tuta nobelaro mi pagitan

Serviston havas. Mi vizitos morgaŭ

Je frua hor' la sortulinojn: ili

Paroli devos pli al mi, avida

Ekscii per rimedoj plej malbonaj

La sorton plej malbonan. Mi devigos

Al mia celo ĉiujn aĵojn cedi:

Mi estas jam tra sango trairinta

Profunde tiel, ke antaŭeniro

Sin trovas pli facila ol reveno:

Ideoj strangaj sin al mi prezentas,

Praktikigotaj neekzamenite.

ŜIA GRAFINA MOŜTO.

Bezonas vi la fortigilon, dormon.

MAKBETO.

Kuŝiĝu ni. La strangaj iluzioj

Kaj memmalkonfidemo miaj pruvas

La eklernanton en aferoj krimaj.

Ekzerco faros nin plipraktikuloj.

Ili foriras.

SCENO KVINA

Erikejo.

Tondras. Venas la TRI SORĈISTINOJ kaj HEKATEO.

UNUA SORĈISTINO.

Nu, Hekateo, kiel vi koleran

Mienon havas?

HEKATEO.

Kial ne, malbelulinoj,

Malĝentilpetolulinoj?

Kiel vi per babileto

Vanta traktis kun Makbeto

Pri aferoj de la sorto,

Dusencaĵoj, kaj eĉ morto?

Vi kuraĝis! Dum, mastrino

Via mi, l' elpensintino

De malbono, mi ne parton

Prenis por vidigi l' arton

Nian gloran! Kaj vi ĉion

Faris por—atentu tion—

Iu, kiu ŝanceliĝas

Ĉiam, kaj ekkoleriĝas,

Por atingi celojn siajn,

Ne antaŭenpuŝi viajn.

Por forigi la eraron,

Mi renkontos la triaron

Je la kvina kaj duono

Ĉe l' kavern' de Aĥerono.

Dum ruĝiĝas la mateno,

Mi, atende je l' alveno

De Makbeto, tie restos,

Ĝis li ankaŭ mem ĉeestos,

Ĉar li, tre timante morton,

Venos scii sian sorton:

Ĉiujn vazojn do magiajn,

Kaj sorĉaĵojn fortajn viajn

Tuj provizu. Pro fatala

Cel' pasigos mi sub pala

Lun' la nokton, ĉar la ago

Antaŭ mezo de la tago

Estas plenumota; eron

De vaporo sur la teron

Ĵus falontan de la luno

Mi rimarkas: ĝin la suno

Estos ne fluidiginta,

Antaŭ ol mi ĝin kaptinta

Estos: mi per distilado

Arta, kaj per ensorĉado

El ĝi formos koboldetojn,

Kiuj, prezentante petojn

Al spirito lia, povos

Lin influi, ĝis li trovos

Sin en stranga dub' pri ĉio,

Kaj prizorgos pri nenio;

Malestimos li la sorton,

Saĝon, timon, kaj la morton.

Kaj la hom', plej fortigita

Sin kredante, plej trompita

Estas. Lia ŝajnfortiko

Estas nia bonamiko.

Post la scenejo Muziko kun kanto: «Forvenu, forvenu, k.c.»

Aŭskultu: vidu, mia spiriteto

Atendas min, sidante sur nubeto.

Ŝi foriras.

UNUA SORĈISTINO.

Rapide venu: ŝi revenos baldaŭ.

Ili foriras.

SCENO SESA

Foreso. La palaco.

Venas LENOKSO kaj alia NOBELO.

LENOKSO.

Antaŭaj paroladoj miaj eble

Esprimis viajn pensojn, kaj klarigis

Okazintaĵojn strangajn. Jen Makbeto

Dunkanon la afablan tre kompatis,

Post lia morto! kaj la brava Bankvo

Promenis tro malfrue, kiun—diru,

Se al vi plaĉos—lia fil' mortigis,

Ĉar li forkuris: homoj ne malfrue

Promeni devas; kiu ne kondamnas

La monstrajn agojn de Malkomo kaj

De Donalbeno, kiuj sian patron

Mortigis? fakto malbenita! kiom

Da kordoloro al Makbeto ĝi

Sentigis! ĉu li ne la du krimulojn

Distranĉis pro kolero pia, kiuj

La sklavoj de drinkad' neliberuloj

De dormo estis? ĉu ne estas tio

Farita noble? Jes, kaj saĝe ankaŭ;

Ĉar kiu ne ekkoleriĝus, kiam

Li aŭdas la farintojn de la faro

Ĝin nei? Do laŭ mi li faris ĉion

Tre lerte: kaj, mi pensas, se li havus

En fortikaĵo malliberigitajn

La filojn de Dunkano,—kio ne

Okazos dank' al Dio,—ili sentus

La honton de l' abomeninda ago:

Fleanco ankaŭ; sed, atentu! ĉar

Pro klareparolitaj vortoj, ankaŭ

Pro sia neĉeesto ĉe l' festeno

De l' uzurpinto, ŝajnas ke Makdufo,

Laŭ lia ordo, vivas finobelo;

Ĉu vi, Sinjoro, povas diri, kie

Li trovas sin?

NOBELO.

La filo de Dunkano,

De kiu l' uzurpinto nun fortenas

Reĝrajton lian, iris al la angla

Kortego de la pia Eduardo,

Tutkore akceptate; malfeliĉa

Ekzilo lia ne ekmalbriligas

Honoron lian: kaj Makdufo tien

Vojaĝis por demandi ĉu la sankta

Regnestro volas helpi lin influi

La Grafon de Nordhumberlando kun

Sivardo brava, por ke, kun la helpo

De tiuj,—se la ĉiopova Dio

Konfirmos ĝin,—ni ree manĝos pace,

Kaj dormos, regalante nin liberajn

Je sangaj mortigiloj, nian reĝon

Per amo subtenante, por ricevi

De li honorojn de la liberuloj:

Je ĉio ĉi ni nun sopiras; kio

La uzurpinton tiom kolerigis,

Ke li militajn preparaĵojn faras,

Por gardi sian regnon de atako.

LENOKSO.

Ĉu li samtempe sendis al Makdufo

Inviton?

NOBELO.

Jes, kaj li al la sendito

Respondis malĝentile, «Mi neniel»

Malbonhumore la sendito turnis

Al li la dorson, kantetante, kvazaŭ

Li dirus, «Ha, vi pentos pri respondo

Dirita tiel».

LENOKSO.

Tio eble faros,

Ke li ankoraŭ restos kiel eble

Plej malproksime de la lando de l'

Tirano. Dume, preĝu ni, ke sankta

Anĝelo flugu al la angla reĝo,

Por lin sciigi pri l' respondo, kiun

Makdufo sendis, antaŭ ol ĝi venu

Al la oreloj de Makbeto; tiel

Rezultos al la subpremata lando

Bonaĵo dia!

NOBELO.

Mi kun li kunpreĝos.

Ili foriras.

AKTO KVARA

SCENO I

Kaverno. En mezo, kaldrono plena je akvo bolanta. Tondras.

Venas la TRI SORĈISTINOJ.

UNUA SORĈISTINO.

Trifoje miaŭis la kat' dukolora.

DUA SORĈISTINO.

Kaj la erinaco kvarfoje ekblekis.

TRIA SORĈISTINO.

Ekkrias harpio, «Nun estas la horo».

UNUA SORĈISTINO.

Ĉirkaŭ la kaldron' vin metu,

L' internaĵojn tuj enĵetu

Venenitajn,—rondirante,

La miksaĵon kunfarante;—

Bufon, kiu noktojn tremis

Tridek-unu, dum ĝin premis

Peza ŝtono; ĵetu ĝian

Ŝvitvenenon en magian

Poton; jen l' unua faro

Inter la ensorĉilaro.

ĈIUJ.

Fabrikilo de malbono,

Elhejtiĝu la kaldrono;

Kiel eble plej penadu,

Bolu akvo, fajr' bruladu.

DUA SORĈISTINO.

De la marĉserpent' tranĉaĵo

Helpu al kaldronmiksaĵo,

Piedfingro de la rano,

Kaj de la vespert' la lano,

Poste lango de hundido,

Kaj pikilo de aspido,

De lacerto la krureto,

Kaj flugilo de gufeto,

La infera sup' boladu,

L' ensorĉil' plifortiĝadu.

ĈIUJ.

Fabrikilo de malbono,

Elhejtiĝu la kaldrono;

Kiel eble plej penadu,

Bolu akvo, fajr' bruladu.

TRIA SORĈISTINO.

Skvam' ŝlimhava de drakego,

Kaj de lupo la dentego,

Mum' de sorĉistin' trompema,

Faŭko de la ŝark' glutema,

La radik' de malbenita

Herbo nokte elfosita,

Malboniga, la hepato

De hebrea advokato,

De taksuso tre maljuna

Ŝelo, kiu, dum la luna

Mallumiĝ' post lasta fazo,

Falis teren, ankaŭ nazo

De sovaĝa Turko faros

La miksaĵon pli ŝlimplena.

Ankaŭ tigran internaĵon

Ĵetu en l' infermiksaĵon.

ĈIUJ.

Fabrikilo de malbono,

Elhejtiĝu la kaldrono;

Kiel eble plej penadu,

Bolu akvo, fajr' bruladu.

DUA SORĈISTINO.

Per mandrila sang' frostigu,

Por ke vi ĝin plibonigu.

Venas Hekateo.

HEKATEO.

Ho brava! Mi laŭdas penadojn la viajn,

Kaj vi partoprenos premiojn la miajn:

Kaj nun la kaldronon vi kunrondirante,

Simile al elfoj kaj feoj kantante,

Ensorĉu l' inferan miksaĵon.

Muziko kaj kanto, «Nigraj spiritoj», k. c. Hekateo malaperas.

DUA SORĈISTINO.

Pro pikdoloretoj en dikfingro mia

Mi sentas, ke venas nun malbonaĵ' ia.

Kiu ajn alproksimiĝu;

Vi seruroj, malfermiĝu!

Venas Makbeto.

MAKBETO.

Ho vi sekretaj noktomezulinoj!

Kion vi faras?

ĈIUJ.

Faron ne direblan.

MAKBETO.

Mi petas vin, pro via profesio,

De kie ajn vi tian antaŭscion

Akiris, al mi nun respondu: kvankam

La uragano levos sin, preĝejojn

Per furioza fort' ruinigante;

Kaj kvankam la ŝaŭmantaj monstraj ondoj

Konfuzos kaj englutos la ŝiparon;

Kaj kvankam nematura gren' disfalos,

Kaj arboj forbloviĝos; kaj kasteloj,

Per tondra sago disfenditaj, rompos

La kapojn de gardistoj siaj; kvankam

Palacoj kaj la altaj piramidoj

Ĝis siaj fundamentoj ekskuiĝos,

Kaj kvankam eĉ la semoj de Naturo

Fariĝos sendistinge kunmiksitaj,

Ĝis memdetruo kontraŭ siaj faroj

Ribelos, al mi klare nun respondu.

UNUA SORĈISTINO.

Parolu.

DUA SORĈISTINO.

Nin demandu.

TRIA SORĈISTINO.

Ni respondos.

UNUA SORĈISTINO.

Sciigu, ĉu vi volas la respondon

De ni, aŭ niaj mastroj.

MAKBETO.

Voku ilin.

UNUA SORĈISTINO.

Enverŝu sangon de porkino,

Kiu estas manĝintino

De naŭ idoj; en la flamon,

Por pliigi la malamon,

Ĵetu grason, kiu fluis—

Dum la pendigilo bruis,

Tra l' aero svingiĝanta—

De la mortigint' pendanta...

ĈIUJ.

Ho spiritoj nun alvenu;

Je l' soleno partoprenu.

Tondras. Unua Aperaĵo: kapo en armaĵo leviĝas.

MAKBETO.

Sciigu al mi, ho vi potenculo

Mistera,—

UNUA SORĈISTINO.

Silentu; ĉar li scias ĉion,

Kion ajn vi eĉ pensas; do diru nenion.

UNUA APERAĴO.

Makbeto, de l' grafo de Fif' gardu vin,

Makdufo. Sufiĉas: forpermesu min.

Malleviĝas.

MAKBETO.

Mi dankas, ke vi min antaŭsciigas;

Suspektojn miajn vi konfirmas: tamen,—

UNUA SORĈISTINO.

Li ne obeos al ordonoj: jen,

Alia pli potenca ol la lasta.

Tondras. Dua Aperaĵo. Infano sangkovrita leviĝas.

DUA APERAĴO.

Makbeto! Makbeto! Makbeto!

MAKBETO.

Se tri orelojn havus mi, mi aŭdus.

DUA APERAĴO.

Sangama bravul', kun mokema rideto

La homan potencon rigardu Makbeto,

Ĉar lin de virino neniu naskita

Difektos.

Malleviĝas.

MAKBETO.

Makdufo, vivu do: mi vin ne timas.

Sed mi certigon faros pli certiga,

Ligante Sorton al promeso ŝia.

Makdufo, vi ne vivos; tiel mi

Al miaj timoj diros, «Vi mensogas»,

Kaj dormos, kiom ajn la tondro bruu.

Tondras. Tria Aperaĵo: Infano kronita leviĝas,

tenante arbon en la mano.

Ho, kio estas tio, leviĝante,

Kun la mieno de infano reĝa,

Portante sur l' infana frunto rondon,

Montrilon de reĝeco?

ĈIUJ.

Aŭskultu, ne parolu.

TRIA APERAĴO.

Leonkora, ne zorgu, ĉu ekkoleriĝas

Furioze regatoj, aŭ nokte kaŝiĝas

La ekkonspirantoj, ĉar militistaro

Ne venkos Makbeton, ĝis kiam arbaro

Birnama milite sin movos al li.

Malleviĝas.

MAKBETO.

Ha, neeble; kiu

L' arbaron povas varbi? elradiki

La kverkon el la tero? Antaŭsentaj

Bonaĵoj! Ribeleco, ne leviĝu,

Ĝis kiam ankaŭ la arbar' Birnama

Leviĝos, kaj sidante sur la trono

Makbeto fine pagos sian ŝuldon

Kutiman al Naturo.—Tamen mi

Korbatojn sentas pri la jeno: diru,

Se via arto havas la kapablon,

Ĉu en ĉi tiu lando iam filoj

De Bankvo reĝos?

ĈIUJ.

Pli ne volu scii.

MAKBETO.

Vi devas kontentigi min: se tion

Vi ne malkaŝos, malbenaĵ' eterna

Vin frapu! Diru,—kial malleviĝas

Kaldrono via? Kial tiu bruo?

Trumpetado post la scenejo.

UNUA SORĈISTINO.

Vidigu!

DUA SORĈISTINO.

Vidigu!

TRIA SORĈISTINO.

Vidigu!

ĈIUJ.

Ho, vidigu, ho, vidigu:

La vualon tuj forŝiru,

Lian koron dolorigu,

Venu, ombroj, kaj foriru!

Aperas parado de ok Reĝoj, la lasta tenas

per mano spegulon: sekvas la Fantomo de Bankvo.

MAKBETO.

Vi tro similas la spiriton Bankvan;

For! Rigardante vian kronon miaj

Pupiloj turmentiĝas. La hararo

De l' dua orkronito je l' unua

Similas, jen, la tria je la dua.

Abomenindulinoj! Kial tion

Vidigas vi al mi? Nun kvara! Mi

Blindiĝu! Ho, ĉu la parad' senfina

Etendos sin ĝis la renverso tondra

De l' mondo? Jen alia! nun, la sepa!

Mi pli ne vidu: tamen oka venas,

Portante per la man' spegulon, kiu

Al mi vidigas pli ankoraŭ, kiuj

Duoblajn globojn kaj trioblajn sceptrojn

Mantenas: teruraĵ'! Mi nun rekonas

La veron: ĉar sangmakulita Bankvo

Per montra fingro kun ridet' fiera

Almontras ilin kiel siajn. Kio!

La Aperaĵoj malaperas.

Ĉu tio estas vera?

UNUA SORĈISTINO.

Jes, vera tiu antaŭdiro:

Sed kial de Makbet' la miro!

Nun lian koron ni ĝojigu,

Kaj mirindaĵojn ekvidigu:

Tra la aero melodia

Muziko sonu, dum en nia

Antikva danco ni rondiros:

Kaj nia glora reĝo diros:

La ruzaj artoj, kiujn uzis

La sortulinoj, min amuzis.

Muziko. La Sorĉistinoj dancas, kaj poste malaperas kun Hekateo.

MAKBETO.

Do kie estas ili? Foririntaj?

Ĉi tiu malfeliĉa horo estu

Plej malbenota en la kalendaro!

Eniru!

Venas Lenokso.

LENOKSO.

Kion via Moŝto volas?

MAKBETO.

Ĉu vi la sortulinojn vidis?

LENOKSO.

Ne.

MAKBETO.

Ĉu ili ne renkontis vin?

LENOKSO.

Envero,

Ne, via Moŝto.

MAKBETO.

Estu la aero

Infektodona, kie ili rajdas;

Kaj malbenitaj estu ĉiuj, kiuj

Al ili fidas! Mi piedfrapadon

Ekaŭdis de ĉevaloj: kiuj estis?

LENOKSO.

Nur du aŭ tri, por vin sciigi, ke

Makdufo rapidiris al Anglujo.

MAKBETO.

Anglujo!

LENOKSO.

Jes, Anglujo, via Moŝto.

MAKBETO.

Ho tempo, vi malhelpas miajn farojn

Terurajn: cel' rapide elpensita

Postulas rapidiran plenumadon:

De tiu ĉi momento miaj pensoj,

Apenaŭ naskiĝintaj, sian volon

Efektivigos, kaj eĉ nun, por vesti

Per faroj miajn pensojn, la kastelon

Makdufan mi ekkaptos, la graflandon

Okupos; per la glavo mi mortigos

Edzinon lian, liajn geinfanojn,

Kaj ĉiujn, kiuj nomas sin parencoj.

Mi ne intencas vante fanfaroni;

Mi tion faros antaŭ malvarmiĝo

De mia celo. For, vidaĵoj ĉiaj!

Nu, min konduku tien, kie trovas

Sin la sinjoroj.

Ĉiuj foriras.

SCENO DUA

Fifo. La Kastelo de Makdufo.

Venas GRAFINO MAKDUFO kun sia FILO kaj ROSSO.

GRAFINO MAKDUFO.

Sed kion do li faris, por ke li

De l' lando rapidiru?

ROSSO.

Pacience

Atendi oni devas.

GRAFINO MAKDUFO.

Pacienco!

Sed kie estis lia? Li foriris

Malsaĝe: se ne agoj niaj, timoj

Nin ofte faras ŝajne perfiduloj.

ROSSO.

Vi scias ne, ĉu timo aŭ prudento

Influis lin.

GRAFINO MAKDUFO.

Prudento! La edzinon

Forlasi, kaj infanojn, kaj kastelon,

Kaj ĉiujn signojn de la nobeleco,

En land', de kiu li forkuris! Li

Ne amas nin: al li la sento mankas

Natura: ĉar la eta troglodito

La plej malaltekreska el la birdoj,

Patrino de idaro en la nesto,

Kuraĝas kontraŭstari al la strigo.

En la pezado multe superpezas

La timo lian amon; kie estis

Prudento, kiam tiel senracie

Li forrapidis?

ROSSO.

Ho kuzino mia,

Sindetenema estu: via edzo,

Prudenta, saĝa, nobla, bone konas

La krizojn de la tempoj. Mi ne pli

Kuraĝas diri, sed kruelaj estas

Ĉi tiuj tempoj, kiam oni taksas

Nin, senkulpulojn, kiel perfidantojn;

Kaj ni la onidirojn akordigas

Kun niaj timoj, sur sovaĝa maro

De malcertec' enŝipiĝinte, tien

Kaj reen moviĝante. Forpermeson

Mi petas, post ne longe revenonte;

Aferoj povas ne plimalboniĝi,

Sed nun atingos baldaŭ la antaŭan

Nivelon. Ĉiujn miajn bondezirojn,

Kuzeto bela.

GRAFINO MAKDUFO.

Li senpatra estas

Kvankam li havas patron.

ROSSO.

Miaj sentoj,

Se mi pli longe restos, malvirigos

Min, malhelpante vin, kaj hontigante

Min mem. Mi tuj foriras.

Li foriras.

GRAFINO MAKDUFO.

Via patro

Jam mortis. Kiel do vi povos vivi?

FILO.

Mi faros same kiel la birdetoj.

GRAFINO MAKDUFO.

Manĝante vermojn aŭ muŝetojn?

FILO.

Sole

Per tio, kion mi akiros, kiel

La birdoj.

GRAFINO MAKDUFO.

Kompatinda birdo, vi

Neniam timos la kaptilon.

FILO.

Kial

Mi timos ĝin, patrino? Oni faras

Kaptilojn ne por la malriĉaj birdoj.

Sed mia patro ne en vero mortis.

GRAFINO MAKDUFO.

Jes, vere; kiel vi alian gajnos?

FILO.

Ne, kiel vi alian edzon gajnos?

GRAFINO MAKDUFO.

Mi povus cent aĉeti ĉe l' vendejo.

FILO.

Do vi aĉetos ilin por revendo.

GRAFINO MAKDUFO.

Vi havas pli da sprito ol da jaroj.

FILO.

Ĉu mia patro estis perfidulo?

GRAFINO MAKDUFO.

Jes, vere.

FILO.

Kio estas perfidulo?

GRAFINO MAKDUFO.

Tiu, kiu ĵuras kaj mensogas.

FILO.

Ĉu estas ĉiuj, kiuj tion faras, perfiduloj?

GRAFINO MAKDUFO.

Ĉiu, kiu tion faras, estas perfidulo, kaj pendiginda.

FILO.

Ĉu ĉiuj estas pendigindaj, kiuj ĵuras kaj mensogas?

GRAFINO MAKDUFO.

Ĉiuj.

FILO.

Kiu devos pendigi ilin?

GRAFINO MAKDUFO.

La honestuloj.

FILO.

Do la mensoguloj kaj ĵuruloj estas malsaĝuloj, ĉar la mensoguloj kaj ĵuruloj sufiĉas por venki la honestulojn kaj pendigi ilin.

GRAFINO MAKDUFO.

Nu, Dio helpu vin, petoluleto! Sed kion vi faros, por havigi patron?

FILO.

Se li estus mortinta, vi lin plorus, se ne, tio vidigus al mi, ke mi baldaŭ ricevos novan patron.

GRAFINO MAKDUFO.

Babiluleto, kiom vi parolas!

Venas Sendito.

SENDITO.

Saluton, via Moŝto! Vi ne konas

Min, kvankam mi perfekte scias vian

Altrangon, sed mi timas, ke danĝero

Alproksimiĝas vin: se vi konsilon

De neinstruitulo volas sekvi,

Ne restu tie ĉi; for, kun la filoj.

Mi ŝajnas sovaĝul' vin timigante:

Sed ne antaŭsciigi vin pli estus

Kruele. Dio vin protektu! Ne

Kuraĝas mi plu resti.

Li foriras.

GRAFINO MAKDUFO.

Sed kien povas mi foriri? Kion

Malbonan faris mi? Sed mi memoras,

Ke sur ĉi tiu ter' malbono ofte

Laŭdata estas, kelkafoje fari

Bonaĵojn oni nomas malsaĝeco:

Do kiel mi virinan senkulpigon

Pretendas, ke malbonon mi ne faris?

Venas Mortigistoj.

Kiuj estas tiuj ĉi?

UNUA MORTIGISTO.

Kie estas via edzo?

GRAFINO MAKDUFO.

Mi kredas, ne en tia malsanktejo,

En kiu tia homo, kia vi,

Lin povos trovi.

UNUA MORTIGISTO.

Li perfida estas.

FILO.

Harega sentaŭgulo, vi mensogas!

UNUA MORTIGISTO.

Kokido, kion?

Frapanto lin por ponardo.

Fiŝid' de perfideco!

FILO.

Mi mortiĝis,

Patrino: kuru for, mi petas vin!

Li mortas.

Grafino Makdufo foriras, kriegante «Mortigo!» La mortigistoj foriras post ŝi.

SCENO TRIA

Anglujo. Antaŭ la reĝa palaco.

Venas MALKOMO kaj MAKDUFO.

MALKOMO.

Ni trovu dezertejon, por ellasi

La larmojn, kiuj premas niajn brustojn.

MAKDUFO.

Plibone ni mantenu niajn glavojn

Mortigajn, por defendi la patrujon,

Kuŝantan sub kalkano de tirano.

Plivastiĝadas ĉiutage krioj

De l' buŝoj de vidvinoj kaj de orfoj,

Frapante la ĉielon, kiu eĥas

Responde, kunplorante kun Skotlando.

MALKOMO.

Mi ekproklamos ĉie la bezonojn

De mia lando, laŭokaze ilin

Plenumos. Tio, kion vi ĵus diris,

Antaŭenpuŝos eble l' entreprenon

De ni celatan. Tiun ĉi tiranon

Abomenindan oni kredis justa

Antaŭe: vi lin amis, li malbonon

Al vi ĝis nun ne faris. Mi nur estas

Junulo; kaj vi eble konsideros,

Ke saĝe estos min oferi, kiel

Ŝafidon, por eviti la koleron

De tiu ĉi demono.

MAKDUFO.

Mi ne estas

Perfida.

MALKOMO.

Sed Makbeto estas. Foje

Grandanimulo povus deflankiĝi,

Por elplenumi reĝan komision.

Sed min pardonu; mi ne povas ŝanĝi

Naturon vian; la anĝeloj havas

Brilecon, kvankam la plej brila falis:

Se eĉ malvirto portus veston helan,

Mienon sian propran havus virto.

MAKDUFO.

Mi malesperas.

MALKOMO.

Viaj agoj igis

Min dubi vian viran fidelecon;

Ĉar kial vi la filon kaj edzinon—

Ligilojn alteprezajn de la amo—

Forlasis, ne dirinte adiaŭon?

Nur miaj timoj, ne suspektoj miaj,

Vin malhonori ŝajnas—kion ajn

Mi pensu, eble vi justulo estas.

MAKDUFO.

Sangadu, kompatinda patrolando!

Starigu, tiraneco, vian bazon,

Justeco vin ne povas kontraŭstari;

Ĉar la suferoj de patrujo nia

Prezentas garantion de titolo

Al la tirano; nobelul', adiaŭ:

Mi ne la rolon ludus de l' fripono,

Al kiu vi aludas, por ricevi

La tutan havon de la uzurpinto,

Kun la riĉaĵoj de la oriento.

MALKOMO.

Ne ofendiĝu. Mi ne diris tion

Pro timo kontraŭ vi. Patrujo nia,

Ho ve! sub peza jugo subpremiĝas;

Ĝi ploras, ĝi sangadas, ĉiutage

La sum' de ĝiaj vundoj pliiĝadas:

Mi kredas, ke por la subten' de miaj

Reĝrajtoj amikaro tuj sin levos,

Ĉar multaj miloj jam de Anglolando

Promesis sindoneme sian helpon.

Sed, malgraŭ ĉio, kiam mi la kapon

De la tirano havos sub piedoj,

Aŭ portos ĝin je l' pinto de la glavo,

La kompatinda patroland' enhavos

Pli da malvirtoj ol antaŭe, pli

Da suferado pro la malbonaĵoj

De la reĝonto.

MAKDUFO.

Kia estas li!

MALKOMO.

Min mem pridiras mi, mi, kiu havas

Enradikitajn tiamaniere

La malpuraĵojn de malvirto mem,

Ke, kiam ili estos malkaŝitaj,

La nigra koro de Makbeto ŝajnos

Neĝblankan veston porti, kaj regatoj

Lin taksos kiel ŝafon, en komparo

Kun la senmezuregaj kruelaĵoj

De mi, la lupo.

MAKDUFO.

Ne el la legioj

De la infer' flamanta povas veni

Diablo pli praktika je malbono,

Ol mem Makbeto.

MALKOMO.

Mi lin konas kiel

Sangaman, avareman, perfidulon,

Malican, kulpan je la tuta aro

De pekoj: sed al mia volupteco

Ne estas lim': edzinoj kaj filinoj,

Patrinoj kaj fraŭlinoj viaj povus

Ne kontentigi miajn amdezirojn;

Kaj ĉiujn malhelpaĵojn, eĉ plej fortajn

Por kontraŭstari ilin, mi disbatus

Laŭ mia volo: ja plibone estus

Ke eĉ Makbet', ol tia, reĝu.

MAKDUFO.

Vere

Senlima malĉasteco la naturon

De tiraneco havas: jam ĝi kaŭzis

La fruan nenecesan renversiĝon

De l' tron' de multaj reĝoj. Sed ne timu

La vian supreniri: ĉar vi povos

Indulgi en sekreto viajn pekojn,

Dum vi ŝajnigas rolon de ermito.

Sufiĉe da virinoj plej cedemaj

Ni havas; kiuj ĝoje sin dediĉos

Por plaĉi vian malĉastecon,—kiu

Similas al vultur' glutama,—kiam

L' amindamanto estas la reganto.

MALKOMO.

Kun tio en mi kreskas avareco

Supera, tia ke, se mi fariĝus

Regnestro, mi forigus la nobelojn,

Por ke proprigu mi al mi iliajn

Bienojn; mi de tiu la juvelojn

Dezirus, de alia la domegon.

Ju pli mi havus des pli mi sopirus:

Falsanto, mi per novaj dokumentoj

Pretendus punojn kontraŭ la justuloj,

Per konfiskado de la posedaĵoj

Pliriĉigante min.

MAKDUFO.

La avareco

Ol malĉastec' radikon pli profundan

Prezentas, kiu pasas kun juneco,

Kaj jam regnestrojn multajn ĝi detruis:

Ne timu tamen, ĉar Skotlando havas

Sufiĉe por vin kontentigi: ĉio

Eltolerebla estas kunigate

Kun kelkaj bonaj ecoj.

MALKOMO.

Mi neniajn

Posedas: tiujn, kiuj plinobligas

Animon reĝan, kiel la justeco,

Vereco, modereco, sindoneco,

Persisto, kompateco, humileco,

Kuraĝo, pacienc', animforteco,

Ne ŝatas mi, kontraŭe, al mi plaĉas

De ĉiu krim' la formojn diversigi

Multmaniere. Se mi povus, mi

Preferus la ĉielon kun infero

Kunmiksi, ĉiujn homojn malpacigi,

Internacian pacon elforigi.

MAKDUFO.

Skotlando, ho Skotland'!

MALKOMO.

Ĉu tia viro

Regnestri devus, diru, ĉar mi havas

Naturon vere tian.

MAKDUFO.

Tia viro

Ne devus vivi. Ho naci' mizera,

Kun uzurpinto sangtrempita, kiam

Feliĉajn tagojn vi revidos, kiam

La vera heredant' de via trono,

Kalumniante sian rason, staras

Memkulpiginto? Via patro estis

Sanktulo: la reĝin', patrino via,

Pli ofte sur genuoj ol piedoj,

Senvivan vivon vivis, diservante.

Adiaŭ! La rakonto pri vi mem

Kaj viaj ecoj min ekzilas de

Skotlando. Mia kor', esperoj viaj

Ĉi tie mortas!

MALKOMO.

Ho Makdufo, via

Pasio nobla, de bonec' naskito,

Elviŝas el animo mia nigrajn

Suspektojn, min certigas pri honoro

Kaj fidindeco via. Jam Makbeto

Penadis per ĉi tiuj allogaĵoj

Min fari sia, kaj prudento vera

Malhelpas min tro rapidege agi:

Sed Dio ĉiopova traktu inter

Ni ambaŭ! Ĉar ŝip' mia velveturos

Laŭ via direktilo: mi maldiras

Kalumniaĵojn miajn ĵus diritajn,

Kaj neas ilin kiel malveraĵojn:

Virinon mi neniam malĉastigis;

Neniam mi ĵurrompis, mi apenaŭ

Avaris miajn proprajn heredaĵojn;

Neniam trompis per parolo mia,

Nek la diablon mem perfidi volus

Al lia egalulo; al mi plaĉas

Ne malpli vero, ol la vivo mem.

Kaj ĉio estis nur kalumniaĵoj

Kontraŭ mi mem: nun tio, kio vere

Mi estas, de vi restas disponebla,

Kaj de patrujo mia kara, kien

Sivardo, kun dek mil armitoj, iris,

Ĵus antaŭ ol vi tien ĉi alvenis.

Nun ni ekiru kune, kaj sukceso

Respondu al apero nia justa!

Sed kial vi silentas do?

MAKDUFO.

Diraĵoj,

Jen plezurigaj al mi kaj jen male

Samfoje, ŝajnas preskaŭ mirrakontoj.

Venas Kuracisto.

MALKOMO.

Nu, ĝis revido. Ĉu la reĝ' eliros?

KURACISTO.

Sinjoro, jes: nun kompatindularo

Atendas, por ke li mantuŝu ilin:

Plej fortaj provoj de la kuracarto

Iliajn malsanegojn malsukcesis

Formovi; sed je la mantuŝo reĝa—

Ĉar Di' sanigan povon al li donis—

Ekresaniĝos ili.

MALKOMO.

Mi vin dankas.

La kuracisto foriras.

MAKDUFO.

Kiel sin nomas tiu malsanego?

MALKOMO.

Ĝin oni nomas la «malsano reĝa»;

Mi vidis tie ĉi la bonan reĝon

Miraklojn fari. Kiamaniere

De Dio li ĉi tiun povon havas,

Nur scias li: sed multajn malsanulojn,

Ŝvelintajn per ulceroj, kompatindajn,

Pri kiuj malesperis kuracistoj,

Li resanigas, pendigante ĉirkaŭ

Iliaj koloj specon da monero,

Samtempe al la sankta Di' preĝante,

Kaj oni diras, ke l' heredontaro

Sinsekve tiun benon kuracartan

Ricevos. Kun ĉi tio li posedas

La dian profetarton, kaj per dotoj

Similaj rimarkindaj de persono

Kaj de spirito estas li benita.

Venas Rosso.

MAKDUFO.

Rigardu, kiu venas tien ĉi.

MALKOMO.

Sampatrujano mia; sed mi ne

Lin konas.

MAKDUFO.

Mia kuzo tre afabla,

Ĝojege mi revidas vin.

MALKOMO.

Mi nun

Lin konas. Bona Dio laŭokaze

Finigu nian longan apartiĝon!

ROSSO.

Amen, sinjoro.

MAKDUFO.

Ĉu Skotlando statas

Kiel antaŭe?

ROSSO.

Kompatinda lando,

Ho ve! ĝi, sin apenaŭ rekonante,

Ne povas nomi sin patrujo nia,

Sed nia tombo; kie nur ridetas

Pri ĝia malfeliĉo nesciantoj,

Kaj kie oni ne rimarkas ĝemojn

Kaj korŝirantajn kriojn, sed singultoj

De kordoloro ŝajnas ordinara

Eksento, ordinara de mortintoj

Funebro, kaj bonuloj, kiuj sentas

En si la ĝojon de la viv', ne scias

Ĉu morto per perforto aŭ perfido

Neatendite frapos ilin, antaŭ

Ol velkos la floretoj, kiujn ili

Sur siaj ĉapoj portas.

MAKDUFO.

Ho, rakonto

Preciza, sed tro vera!

MALKOMO.

Ĉiu horo

Malfeliĉaĵojn novajn gravediĝas.

MAKDUFO.

Kiel edzino mia statas?

ROSSO.

Bone.

MAKDUFO.

Kaj la infanoj?

ROSSO.

Bone ankaŭ.

MAKDUFO.

Do ne

Maltrankviligis ilin la tirano?

ROSSO.

Trankvilajn tute mi forlasis ilin.

MAKDUFO.

Ne estu vortŝparema, sed parolu.

ROSSO.

Je l' tempo, kiam mi ĉi tien venis,

Por diri la rakonton kortuŝantan,

Mi aŭdis, ke arego da bravuloj

Jam interligis sin ribele—kion

Al mi konfirmis forte la vidaĵo

De granda soldataro de l' tirano:

Nun helpon ni bezonas; via sola

Ĉeesto en Skotlando amasigus

Soldatojn, bataligus eĉ virinojn,

Malfeliĉaĵojn nunajn por eligi.

MALKOMO.

Konsolu ilin per sciigo, ke

Ni tien iras: ĉar la bona reĝo

De Anglolando al ni komisiis

Sivardon bravan kun dek mil armitoj,

Kaj nek pliaĝa ol li, nek pli sperta,

Soldato estas inter kristanaro.

ROSSO.

Mi volas, ke respondan konsoladon

Mi povus doni! Sed paroloj miaj

En la aero de l' dezerto volus

Kriiĝi, kie ne ekaŭdus ilin

Orelo homa.

MAKDUFO.

Ĉu rilatas ili

Al la afero ĝenerala, aŭ

Privata?

ROSSO.

Ĉiujn honestulojn ili

Koncernas, sed vin ĉefe.

MAKDUFO.

Se min mem,

Eldiru al mi tuj novaĵon vian.

ROSSO.

Oreloj viaj ne al lango mia

Malamon sentu, kiu nun aŭdigas

Al ili la plej malĝojigan sonon

Elparoleblan.

MAKDUFO.

Hm! mi ĝin divenas.

ROSSO.

Kastelon vian oni ekokupis

Subite, kaj edzinon vian kaj

Infanojn oni buĉis kruelege.

Se mi aldirus la detalojn, tio

Aldonus ŝajne vian morton ankaŭ

Al la buĉad' de la gemortigitoj.

MALKOMO.

Ho bona Dio! Sed ne kovru tiel

Per la ĉapelo, kamarad', la frunton;

Esprimu buŝe kordoloron, kiu

Ne parolate pruvas, ke la koro

Elkrevas.

MAKDUFO.

Ĉu vi diris ankaŭ miajn

Infanojn?

ROSSO.

Jes, edzinon, kaj infanojn,

Servistojn, ĉiujn, kiujn oni trovis.

MAKDUFO.

Kaj mi forestis! La edzinon ankaŭ?

ROSSO.

Mi diris.

MALKOMO.

Konsoliĝu: kuracilojn

Ni faru el ĉi tio, por kuraci

Per venĝo nia kordoloron nian

Mortigan.

MAKDUFO.

Li infanojn ne posedas.

Ho, ĉiujn miajn gekarulojn? Ĉu

Vi diris, ĉiujn? Akcipitr' infera!

Ho, tutan mian belan kokidaron

Kun la patrino, senkompate?

MALKOMO.

Devas

Vi kiel viro ĝin batali.

MAKDUFO.

Certe

Mi tion faros, sed mi kiel viro

Ĝin devas senti. Mi ne povas ne

Memori, ke ĉi tiuj geamatoj

Ekzistis, al mi pli ol viv' karegaj.

Ĉu Dio rigardante ne protektis

La senkulparon? Oni frapis ilin

Pro vi, Makdufo kulpa, kiu estas

Nenio; ĉar ne pro iliaj krimoj

Okazis la buĉado, sed pro miaj.

Ripozu ili nun en paco!

MALKOMO.

Tio

Ĉi estu do al vi la akrigilo

De via glavo: kordoloro vin

Ekkolerigu, al vi ne dormigu

La sentojn, ilin veku.

MAKDUFO.

Ho, mi povus

Virinan rolon ludi je l' okuloj,

Kaj venĝon fanfaroni per la lango!

Sed, kompatema Dio, mallongigu

La intertempon, kaj vizaĝo kontraŭ

Vizaĝo tiun ĉi demonon skotan

Al mi konduku; en la tuja trafo

De mia glavekbato lin starigu:

Se li el pun' severa elturniĝos,

Lin ankaŭ Dio senkulpigu!

MALKOMO.

Bravan

Arion vi nun kantas. Ni rapidu

Al reĝ'; soldatoj niaj estas pretaj:

Ni nur bezonas forpermeson. La

Rikolto maturiĝas al la manoj

De ni, de l' ĉiopova Di' la iloj.

Kuraĝon: ĉar laboron kronas pago:

Post longa nokto venas fine tago.

Ili foriras.

AKTO KVINA

SCENO UNUA

Dunsinano. Vestiblo en la Kastelo.

Venas DOKTORO DE MEDICINO kaj serva SINJORINO.

DOKTORO.

Mi maldormis kun vi du noktojn, sed mi ne trovis vera vian raporton. Kiam la lastan fojon ŝi somnambulis?

SINJORINO.

De la tempo, kiam lia reĝa Moŝto foriris al la milito, mi vidis ŝin ellitiĝi, surĵeti sur sin la ĉambroveston, malfermi la tirkeston de sia skribtablo, eltiri paperon, faldi ĝin, skribi sur ĝi, legi la skribaĵon, poste ĝin sigeli, kaj reenlitiĝi; sed la tutan tempon profunde dormantan.

DOKTORO.

Vere, jen nenatura tumulto en la homa nervaro, ricevi samfoje la utilon de dormo, kaj efektivigi la farojn de maldormo! Dum tiu dormema ekscitiĝo, krom la somnambulo kaj aliaj aferoj, kion iafoje vi aŭdis ŝin dirantan?

SINJORINO.

Tion, sinjoro, kion mi ne volas raporti.

DOKTORO.

Al mi vi povas, kaj decas, ke vi faru tion.

SINJORINO.

Nek al vi nek al alia, ĉar mi ne havas atestanton, por konfirmi tion, kion mi certigas.

Venas Grafino Makbeto portante kandelon.

Jen, ŝi venas! Ŝi havas la kutiman mienon; kaj, pro mia honoro, somnambulino. Observu ŝin proksime.

DOKTORO.

Kiamaniere ŝi ricevis tiun kandelon?

SINJORINO.

Nu, ĝi staris apude: ŝi ĉiam havas lumaĵon apude, laŭ sia ordono.

DOKTORO.

Vi vidas, ke ŝiaj okuloj estas ne fermitaj.

SINJORINO.

Jes, sed sen vidpovo.

DOKTORO.

Kion ŝi nun faras? Rigardu, kiel ŝi frotas la manojn.

SINJORINO.

Ĝi estas ŝia kutima ago, tiamaniere ŝajnlavi la manojn: mi vidis ŝin tion faradi dum plena kvaronhoro.

GRAFINO MAKBETO.

Jen ankoraŭ makulo.

DOKTORO.

Aŭskultu! Ŝi parolas; mi skribos tion, kion ŝi eldiros, por helpi pli bone mian memoron.

GRAFINO MAKBETO.

For, malbenita makulo! for, mi diras! Unu; du; bone, estas la horo por fari ĝin.—La infero estas malhela! Fi, via Moŝto, fi! Vi, soldato, timplena? Kial ni devus timi, ke tion sciu la tuta mondo, ĉar povas kulpigi nin neniu? Sed, kiu kredus, ke la maljunulo havas tiom da sango en la korpo?

DOKTORO.

Ĉu vi rimarkas tion?

GRAFINO MAKBETO.

La Grafo de Fifo havis edzinon; kie nun ŝi estas? Kio do, ĉu tiuj ĉi manoj neniam estos puraj? Ĉesigu tion, via Moŝto, ĉesigu tion: pro viaj eksaltoj vi difektas ĉion.

DOKTORO.

For, for; vi eksciis tion, kion vi ne devis scii.

SINJORINO.

Estas certe, ke ŝi priparolis tion, kion ŝi ne devis priparoli; nur Dio scias tion, kion ŝi spertis.

GRAFINO MAKBETO.

Jen, ankoraŭ restas la odoro de l' sango: la tuta parfumaro de Arabujo ne povus bonodorigi tiun ĉi maneton. Ho, ho, ho!

DOKTORO.

Kia sopirego! Ŝi havas la koron zorgpremitan.

SINJORINO.

Mi ne volus havi en la brusto tian koron pro kia ajn korpa nobeliĝo.

DOKTORO.

Bone, bone, bone.

SINJORINO.

Dio volu, ke tiel estu, sinjoro.

DOKTORO.

Tiu ĉi malsano estas de mi tute nekuracebla: tamen mi konis kelkajn somnambulintojn, kiuj dece mortis en lito.

GRAFINO MAKBETO.

Lavu la manojn, surmetu la ĉambroveston. Ne paliĝu.—Mi ankoraŭ diras, ke Bankvo enteriĝis: li ne povas eliri el la tombo.

DOKTORO.

Ĉu vere?

GRAFINO MAKBETO.

Al lito, al lito! Oni frapas ĉe la pordego: venu, venu, venu, donu al mi la manon. Faro farita ne estas malfarebla. Al lito, al lito!

Ŝi foriras.

DOKTORO.

Ĉu ŝi nun enlitiĝos?

SINJORINO.

Jes, tuj.

DOKTORO.

Strangaĵojn oni diras: nenaturajn

Suferojn naskas nenaturaj faroj.

Spiritoj kulpaj diras la sekretojn

Al siaj kapkusenoj: ŝi bezonas

La pastron, pli ol kuraciston. Dio

Pardonu ĉiujn nin! Pri ŝi atentu;

De ŝi formovu ĉiujn difektilojn,

Kaj ŝin prizorgu. Tiel, bonan nokton:

Ŝi min mirigis, kaj vidadon mian

Konfuzis. Miajn pensojn mi retenas.

SINJORINO.

Doktoro, bonan nokton.

Ili foriras.

SCENO DUA

Kamparo apud Dunsinano.

Trumpetado antaŭ standardoj. Venas MENTETO, KATNESO, ANGUSO, LENOKSO, kaj SOLDATOJ.

MENTETO.

L' armeo angla nun alproksimiĝas,

Je la komando de l' reĝid' Malkomo,

Sivardo lia onklo, kaj Makdufo:

Flamigas ilin venĝa sangavido,

Ĉar la insultoj, kaj suferoj gravaj

De ili subtenitaj eĉ monaĥon

Al la alarmo sanga, senkompata,

De la milito pikus.

ANGUSO.

Jes, ni ilin

Renkontos apud la arbar' Birnama,

De kie ili venas.

KATNESO.

Kiu scias,

Ĉu Donalben' kun sia frato venos?

LENOKSO.

Sinjoro, certe ne: mi havas liston

De l' eminentularo: de Sivardo

La filo, kaj aliaj senbarbuloj

De lia fruvireco, kiuj venas

La provon fari.

MENTETO.

Kion la tirano

Ekfaras?

KATNESO.

Li fortigas Dunsinanan

Kastelon. Kelkaj diras, ke li estas

Freneza; kaj aliaj, kiuj malpli

Malamas lin, ĝin nomas furioza

Kuraĝo; sed li siajn partianojn

Ne povas fari obeemaj.

ANGUSO.

Liaj

Mortigoj nigraj ligas liajn manojn,

Ĉar novaj ribelantoj riproĉadas

Perfidon lian; tiuj, kiuj servas

Lin, tion faras nur pro la servado,

Kaj ne pro amo: li la reĝan kronon

Tro peza tro glitema trovas, kiel

Ŝtelisto malgrandega la mantelon

De grandegulo.

MENTETO.

Kiu tial povas

Riproĉi tiun, kiu, disŝirate

Pro devo al regnestro, kaj teruro

Al la kruelaj faroj de l' tirano,

Ekdeflankiĝas por ribeli?

KATNESO.

Ni

Antaŭen marŝu, por prezenti nin

Al nia rajta reĝo obeemaj: ĝoje

La kuraconton de patrujo nia[1]

Malsana ni renkontu, pretaj verŝi

Sangeron nian lastan, por forigi

El nia lando la tiranon.

LENOKSO.

Verŝi

Almenaŭ ĉiom, kiom ĝi bezonos,

Ke l' floro vivu, kaj la herboj dronu

Malbonaj. Ĝis Birnamo do ni marŝu.

SCENO TRIA

Dunsinano. Salono en la Kastelo.

Venas MAKBETO, DOKTORO, kaj SEKVANTARO.

MAKBETO.

Ne pli da «onidiroj»: ĉiuj for!

Ĝis la arbar' Birnama formoviĝos

Al Dunsinan', mi ne al timo cedos.

Malkomo, kia estas li! Ĉu ne

Naskita de virino? La spiritoj,

Spertuloj pri okazontaĵoj homaj,

Al mi proklamis: «Timu ne, Makbeto,

Neniu de virin' naskita povos

Fariĝi via superanto». Iru,

Perfidaj grafoj, kaj aligu vin

Al anglaj manĝeguloj, se vi volas,

Ĉar mia kor' kaj forto de animo

Skuiĝos nek per dubo nek per timo.

Venas Servisto.

Vizaĝon vian blankan la diablo

En nigran ŝanĝu, vi malbravegulo!

Kial vi tian elrigardon havas

Anseran?

SERVISTO.

Estas dek mil—

MAKBETO.

Ĉu anseroj,

Fripono?

SERVISTO.

Militistoj, via Moŝto.

MAKBETO.

Pikigu la vizaĝon, por ruĝigi

Teruron vian, vi blankhepatulo.

Sed kiaj militistoj, malsaĝulo?

Animo via mortu! viaj vangoj,

Pro timo, senkoloraj konsilantoj

Al timo ŝajnas. Kiaj militistoj,

Blankulo?

SERVISTO.

La militistaro angla.

MAKBETO.

Vizaĝon vian for de tie ĉi.

Servisto foriras.

Seton'! Pli ol malĝoja mi min sentas,

Ĉar rigardante—ho, Setono!—Krizo

La nuna min por ĉiam aŭ starigos

Aŭ malstarigos. Jam sufiĉe longe

Mi vivis: mia vivsezon' atingas

L' aŭtunon kun la flava foliaro

Velkinta, kaj benaĵojn, kiuj devus

La maljunecon akompani, kiel

Honoro, amo, obeemo, aroj

Da geamikoj, mi ne povas havi,

Sed anstataŭe fortajn malbenaĵojn

Mallaŭte elspiratajn, buŝlaŭdadon,

Flatadon, kiujn la mizera koro

Rifuzi volus, tamen ne kuraĝas.

Setono!

Venas Setono.

SETONO.

Kion deziras via Moŝto?

MAKBETO.

Kio

Da nova?

SETONO.

Ĉio estas konfirmita.

MAKBETO.

Mi batalados, ĝis de miaj ostoj

La karno falos dehakita. Donu

Al mi armaĵon mian.

SETONO.

Ne ankoraŭ

Vi ĝin bezonas.

MAKBETO.

Sed mi ĝin surmetu.

Pli da rajdistoj sendu for, la tutan

Kamparon por esplori; la timulojn

Pendigu. Donu al mi la armaĵon.

Doktoro, kiel la malsanulino

Nun statas?

DOKTORO.

Ŝi ne havas, via Moŝto,

Malsanon tiom, kiom korpremantajn

Fantaziaĵojn, kiuj la ripozon

Al ŝi malhelpas.

MAKBETO.

Tion do kuracu.

Ĉu vi ne povas al spirit' malsana

Almeti kuracilon, elradiki

El la memoro korŝirantan zorgon,

Forigi el la cerbo malĝojaĵojn,

Kaj per dormiga dolĉa forgesilo

Eligi el la brusto tiun ŝtofon

Premigan al la koro?

DOKTORO.

Pri ĉi tio

La malsanulo devas sin kuraci.

MAKBETO.

Forĵetu drogojn al la hundoj, mi

Malŝatas ilin. Vestu min per mia

Armaĵo, donu al mi la bastonon.

Setono, sendu for; Doktor', la grafoj

Forlasas min.—Rapidu.—Se vi povus,

Doktoro, analizi la urinon

De mia lando, kaj diagnozante

Eltrovi la malsanon, kiun ĝi

Suferas, per laksiloj purigante,

Ĝis kiam ĝi perfekte resaniĝos,

Mi vin aplaŭdus, ĝis ĉiel' eĥante

Rebatus miajn vortojn. Senvestigu

Min je l' armaĵo, kia do seneo[2],

Rabarbo, aŭ laksiga drogo povus

La anglojn fortimigi el la lando?

Ĉu vi jam aŭdis pri ilia veno?

DOKTORO.

Jes, via Moŝto; viaj preparigoj

Sentigas sin.

MAKBETO.

Alportu ĝin post mi[3].

Ne timos mi pri morto aŭ veneno,

Ĝis de l' arbar' Birnama la alveno.

DOKTORO. (Flanken).

Se nur de Dunsinano mi forirus,

Nenia pago reen min altirus.

Ili foriras.

SCENO KVARA

Kamparo proksime de la Birnama arbaro.

Tamburado antaŭ standardoj. Venas MALKOMO, maljuna SIVARDO, kaj lia FILO, MAKDUFO, MENTETO, KATNESO, ANGUSO, LENOKSO, ROSSO, kaj soldatoj, kiuj marŝas.

MALKOMO.

Ho kuzoj, mi esperas, ke la tagoj

Alproksimiĝas, kiam ĉiu homo

Kastelon sian trovos sendanĝera.

MENTETO.

Ni ne ĝin dubas.

SIVARDO.

Kiel oni nomas

Arbaron tiun?

MENTETO.

La arbar' Birnama.

MALKOMO.

Soldatoj, vi dehaku ĉiu branĉon,

Kaj antaŭ vi ĝin portu: tiel ni

Elkaŝos de militistaro nia

La vicojn, kaj la malamikoj faros

Malĝustan takson pri ilia nombro.

SOLDATOJ.

Ni tion faros.

SIVARDO.

Oni diris, ke la

Tirano tromemfida sin fortigas

En Dunsinano, preta por toleri

Sieĝon.

MALKOMO.

Jen la ĉefa defendilo

Por li: ĉar ĉiam, kiam la okazo

De ribelado sin prezentas, ĉiuj,

Ĉu altranguloj aŭ aliaj, ĝoje

Profitas ĝin, neniu la servadon

Daŭrigas, krom nur tiuj, kies koroj

En vero abomenas la aferon.

MAKDUFO.

Ni niajn juĝojn registrigu nur

Post la okazintaĵo, penadante,

Laŭ maniero de soldatoj viglaj,

Ke ni atingu nian celon.

SIVARDO.

Baldaŭ

La hor' al ni sciigos ĉion, kion

Ni havas, kion ne—atentu tion.

Laŭvole pensoj vagu en la kapoj,

La rezultaton nur decidos frapoj:

Al kiu la milito paŝu.

Ĉiuj formarŝas.

SCENO KVINA

Dunsinano. La internaĵo de la Kastelo.

Venas MAKBETO, SETONO, kaj SOLDATOJ. Tamburado antaŭ standardoj.

MAKBETO.

Pendigu la standardojn de l' eksteraj

Muregoj, la ekkrioj timaj bruas

Senĉese, «Ili venas»: la antikvaj

Fortikaj bastionoj de ĉi tiu

Kastel' de sieĝantoj la penadojn

Mokridos: tie ĉi kuŝadu ili,

Ĝis malsatego kaj tremfrosta febro

Konsumos ilin: se ne jam kun ili

Multegaj el aliĝintaro nia

Kunigis sin, ni barbo kontraŭ barbo

Renkontus maltimuloj la friponojn

Kaj reen batus ilin.

Ekkrioj de virinoj aŭdiĝas post la scenejo.

Kian bruon

Mi aŭdas?

SETONO.

La ekkriojn, via Moŝto,

De la virinoj.

Li foriras.

MAKBETO.

Preskaŭ mi forgesas

La timan senton: estis tempo, kiam

Nervaro mia nepre glaciiĝus

Je l' son' de noktomeza ekkriego,

Kaj, kvazaŭ vivoplenaj, miaj haroj

Ekrigidiĝus je rakont' timiga:

Sed vespermanĝis mi kun teruraĵoj,

Kun kiuj kutimiĝis miaj pensoj

Mortigaj loĝi, kaj nenio nun

Min eksaltigas.

Setono revenas.

Kial tiu krio?

SETONO.

Ĵus mortis la reĝino, via Moŝto.

MAKBETO.

Ŝi devus morti pli malfrue, kiam

Ni havus tempon por novaĵo tia.

La temp' senhalte glitas, glitas, glitas,

Apenaŭ rimarkebla de la homoj,

Ĝis kiam eĉ la lasta hor' finiĝos,

Kaj la pasintaj tagoj nur kondukas

Blindulojn al la tombo. Mallongviva

Kandelo, estingiĝu! Ĉar la homo

Promenas kvazaŭ moviĝanta ombro,

La rolon ludas de aktor' mallerta,

Sur la scenej' ne longe grimacanta,

Kaj poste malaperas. Homa vivo

Nur estas la rakont' de malsaĝulo,

Freneze sensencaĵojn krieganta

Sen ritmo kaj sen celo.

Venas Sendito.

Vi venas por paroli; tuj eldiru.

SENDITO.

Apenaŭ povas mi rakonti tion,

Kion mi vere vidis.

MAKBETO.

Tamen diru.

SENDITO.

Dum mi sur la monteto staris garde,

Birnamon rigardante, al mi ŝajnis,

Ke la arbaro sin ekmovas.

MAKBETO.

Sklavo,

Kaj mensogulo!

SENDITO.

Mi koleron vian

Toleru, se ne estas vere: de

Malproksimeco de tri mejloj ĝi

Videbla estas,—ŝajne, arbareto

Senhalte moviĝanta.

MAKBETO.

Se vi diras

Malvere, de la arbo plej proksima

Pendiĝos vi vivante, ĝis malsato

Velkigos vin: se vere, mi ne plendus,

Se vi la samon al mi farus. Al mi

Ekmankas memfideco, mi ekdubas

La dusencaĵojn de l' diablo, kiu

Mensogas, kvazaŭ li la veron diras:

«Ne timu, ĝis al Dunsinano venos

L' arbar' Birnama»: kaj al Dunsinano

Alproksimiĝas nun arbaro. Armu

Vin, armu vin, antaŭen! Se ĉi tio

Veraĵo estas, nin egalvaloros

Aŭ resto aŭ foriro. Mi komencas

Enui eĉ pri l' brilo de la suno,

Deziri la renverson de la mondo.

Alarmon sonorigu! Vento, blovu!

Ruino, venu! kiom ajn ni povu,

Ni faru tiom, en armaĵ' mortante,

Kaj brave ĝis la fino batalante.

Ĉiuj foriras.

SCENO SESA

Dunsinano. Antaŭ la Kastelo.

Tamburado antaŭ standardoj. Venas MALKOMO, MALJUNA SIVARDO, MAKDUFO kun sia militistaro portanta arbbranĉojn.

MALKOMO.

Sufiĉas: nun deĵetu la foliajn

Ŝirmilojn, kaj malkaŝu viajn nombrojn.

Vi, inda onklo, kun la helpo de

Tre nobla filo via, la atakon

Kondukos: dum ni kune kun Makdufo

Laŭ la komand' plenumos niajn devojn.

Ĉe vi l' afero restas.

SIVARDO.

Bonan ŝancon.

Se ni hodiaŭ la tiranon trovos,

Ni velku, se batali ni ne povos.

MAKDUFO.

Elspiru nian bruan trumpetadon,

De sanga batalmorto minacadon.

Ili foriras.

SCENO SEPA

Alia parto de la kampo.

Trumpetado. Venas MAKBETO.

MAKBETO.

Ligite al la fosto, kiel urso,

Ne povas mi forkuri, sed deviĝas

Batali. Kiu estas nenaskito

De la virino? Tian, aŭ neniun,

Mi timas.

Venas juna Sivardo.

JUNA SIVARDO.

Kiel vi nomas vin?

MAKBETO.

Junul', vi tremos,

Aŭdinte ĝin.

JUNA SIVARDO.

Ne, kvankam vi vin nomus

Per nomo pli terura, ol infero

Enhavas.

MAKBETO.

Mi Makbeto nomas min.

JUNA SIVARDO.

La mem diablo povas ne eldiri

Titolon de mi pli abomenatan.

MAKBETO.

Nek pli timigan.

JUNA SIVARDO.

Vi mensogas, nigra

Tirano; mi per mia glavo pruvos,

Ke mensogulo estas vi.

Ili batalas, kaj juna Sivardo falas mortigite.

MAKBETO.

Vi estis

Naskita de virino, do vi falis.

Mi ridas je la glavoj manuzitaj

De homoj naskiĝintaj de virino.

Li foriras. Trumpetado. Venas Makdufo.

MAKDUFO.

Ĉi tie mi la bruon aŭdis. Monstro,

Malkaŝu vin: se ne per mia mano

Vi falus, la spiritoj de edzino

Kaj de infanoj miaj min riproĉus

Ankoraŭ. Mi ne volas insulanojn

Batali, kiuj estas nur dungitaj

Por la milito, sed vin mem, Makbeto;

Se ne, mi mian glavon eningigos,

Senmakulitan: laŭ la bruo, kiun

Mi aŭdas, kredas mi, ke altrangulo

Proksime marŝas. Sorto, mi lin trovu!

Kaj mi ne petos pli.

Li foriru. Trumpetado post la scenejo. Venas Malkomo kaj maljuna Sivardo.

SIVARDO.

Ĉi tien, via Moŝto; la kastelon

Trankvile ekokupis ni; la aroj

De la tirano, vidu, ambaŭflanke

Batalas; brava estas la mieno

De l' grafoj en la batalado: ŝajnas,

Ke nun ni povas nin gratuli kiel

Venkintojn, ĉar la fin' alproksimiĝas.

MALKOMO.

Pli de la malamikoj ĉiuhore

Fariĝas niaj partianoj.

SIVARDO.

Plaĉu

Al vi eniri la kastelon.

Ili foriras. Trumpetado post la scenejo.

SCENO OKA

Alia parto de la kampo.

Venas MAKBETO.

MAKBETO.

Sed kial ludi rolon de Romano,

La malsaĝulo, kiu memmortigis,

Falante sur la pinton de la glavo?

Dum malamikoj restas, tranĉoj havas

Sur ili pli agrablan elrigardon.

Venas Makdufo.

MAKDUFO.

Infera hundo, cedu vin!

MAKBETO.

El ĉiuj

Mi vin evitis; sed retiru vin;

Animo mia pezan la riproĉon

Jam sentis pri mortigo de la viaj.

MAKDUFO.

Parolojn mi ne havas: mia glavo

Enhavas la respondon: for, fripono!

Sangsoifecon vian por esprimi,

Paroloj mankus.

Ili batalas.

MAKBETO.

Vane vi klopodas:

Egale vi l' aeron netranĉeblan

Impresus per tranĉrando via, kiel

Vi al mi sangellasus: vian glavon

Faligu sur vundeblajn kapojn; vivon

Mi havas ensorĉitan, sin cedontan

Neniam al naskita de virino.

MAKDUFO.

Forĵetu la esperojn pri l' sorĉaĵo:

Sciigu la demonon, kiun ĉiam

Vi servas, ke el la patrina ventro

Makdufo tromature elŝiriĝis.

MAKBETO.

La lango estu malbenita, kiu

Al mi proklamis tion, ĉar la parton

Pli viran de spirito mia ĝi

Difektis! kaj ĉi tiujn diablinojn

De nun neniu kredu, kiuj trompas

Per dusencaĵoj de sorĉart' la homojn,

Laŭvorte plenumante la promeson,

Sed kontraŭ tio, kion ni esperas.

Je vi mi ne batalu.

MAKDUFO.

Do vin cedu,

Timulo, kaj vivadu, por fariĝi

Spektaklo plej ridinda de homaro:

Ni vin pentrigos sur tolaĵo, kiel

La plej maloftajn monstrojn, subskribita,

«Jen vidu la tiranon».

MAKBETO.

Ne, neniel

Mi cedos min, por kisi la teraĵon

Je la piedoj de Malkomo, aŭdi

Ekkriojn malbenantajn de l' tumulta

Popolamaso. Kvankam la Birnama

Arbaro venis Dunsinanon, malgraŭ

Ke vi min kontraŭstaras,—vi naskita

Ne de virino—tamen mian eblon

Mi provos, protektante mian bruston

Per mia ŝild'. Makdufo, faru samon,

Kaj havu la venkit' eternmalamon!

Ili foriras, batalante. Trumpetado.

Retirado. Trumpetado. Venas, inter tamburado kaj standardoj, MALKOMO, MALJUNA SIVARDO, ROSSO, la ceteraj GRAFOJ, kaj SOLDATOJ.

MALKOMO.

Al niaj forestantoj mi deziras

Feliĉan venon.

SIVARDO.

Kelkaj devis fali:

Sed tiuj, kiuj restas, pruvas nian

Triumfon aĉetita tre malkare.

MALKOMO.

Makduf' kaj via nobla filo mankas.

ROSSO.

La ŝuldon de soldato via filo

Jam pagis, via Moŝto: li nur vivis

Ĝis la printempo de la vira stato;

Apenaŭ tiun staton li atingis,

Senŝanceliĝe batalante, kiam

Li kiel viro mortis.

SIVARDO.

Ĉu li estas

Mortinta?

ROSSO.

Jes, kaj for de l' kamp' portita.

Funebro via ne egalvaloru

Indecon lian: tiamaniere

Ĝi ne posedus limon.

SIVARDO.

Vundojn antaŭe?

ROSSO.

Vere, sur la brusto.

SIVARDO.

Do li de Dio estu la soldato!

Se miaj filoj kun la haroj miaj

Egalenombraj estus, mi dezirus

Al ĉiu finon tiel noblan: jen

Pri lia mort' sonorigado mia.

MALKOMO.

Sed pli da funebrado li meritas,

Kaj mia devo estu ĝin plenumi.

SIVARDO.

Li ne meritas pli: laŭ la rakonto,

Li ludis inde sian rolon, kiam

Ĉi tiun terscenejon li forlasis.

Lin Dio benu! Ne senkonsoleblaj

Ni restu, ĉar jen venas pli da niaj.

Revenas Makdufo, portante sur fosto la kapon de Makbeto.

MAKDUFO.

Salutojn, reĝo! ĉar vi estas tia.

Jen, kie staras de la uzurpinto

La malbenita kapo: ĉiuj estas

Nun liberuloj: mi vin ĉirkaŭitan

De l' juvelar' de via regno trovas:

Mi do iliajn pensojn nur esprimas

Kaj bondezirojn, laŭte proklamotajn,

Kriante: «Reĝo de Skotland', salutojn!»

Trumpetado.

ĈIUJ.

Salutojn, Reĝo de Skotlando!

MALKOMO.

Ni ne intencas preterlasi multe

Da tempo, antaŭ ol ni nian konton

De amo saldos, kun vi kvitiĝante.

Vi grafoj kaj parencoj miaj, mi

Plinobeligas vin per la titolo

De lordoj, la unuaj, kiujn tiel

Skotland' honoris. Ĉion, kio restas

Farinda, ni ekfaru kiel eble

Plej frue, nome, la rehejmigadon

De ekzilitoj niaj, forkurintaj

De ruza tiraneco la intrigojn,

La kulpigadon de la ministraro

De tiu ĉi buĉist' mortinta kaj

Reĝino lia diabliniĝinta,

Memmortiginta, laŭ popola voĉo;

Kun helpo de la kompatema Dio

Atentu ni pri tio ĉi, kaj ĉio

Elplenumota, laŭ la tempo, loko,

Kaj la okazo de la devalvoko;

Al ĉiuj dankon, al ĉiu persono

Inviton al la reĝkronad' en Skono.

Trumpetado. Ĉiuj foriras.

PIEDNOTOJ.

[1]

T. e. Malkomo.

[2]

Seneo = senna, séné fr.

[3]

Kompreneble tiu ĉi parolado direktiĝas jen al la doktoro jen al Setono.

*** END OF THIS PROJECT GUTENBERG EBOOK ***

Updated editions will replace the previous one—the old editions will be renamed.

Creating the works from print editions not protected by U.S. copyright law means that no one owns a United States copyright in these works, so the Foundation (and you!) can copy and distribute it in the United States without permission and without paying copyright royalties. Special rules, set forth in the General Terms of Use part of this license, apply to copying and distributing Project Gutenberg™ electronic works to protect the PROJECT GUTENBERG™ concept and trademark. Project Gutenberg is a registered trademark, and may not be used if you charge for an eBook, except by following the terms of the trademark license, including paying royalties for use of the Project Gutenberg trademark. If you do not charge anything for copies of this eBook, complying with the trademark license is very easy. You may use this eBook for nearly any purpose such as creation of derivative works, reports, performances and research. Project Gutenberg eBooks may be modified and printed and given away—you may do practically ANYTHING in the United States with eBooks not protected by U.S. copyright law. Redistribution is subject to the trademark license, especially commercial redistribution.

START: FULL LICENSE

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE

PLEASE READ THIS BEFORE YOU DISTRIBUTE OR USE THIS WORK

To protect the Project Gutenberg™ mission of promoting the free distribution of electronic works, by using or distributing this work (or any other work associated in any way with the phrase “Project Gutenberg”), you agree to comply with all the terms of the Full Project Gutenberg™ License available with this file or online at www.gutenberg.org/license.

Section 1. General Terms of Use and Redistributing Project Gutenberg™ electronic works

1.A. By reading or using any part of this Project Gutenberg™ electronic work, you indicate that you have read, understand, agree to and accept all the terms of this license and intellectual property (trademark/copyright) agreement. If you do not agree to abide by all the terms of this agreement, you must cease using and return or destroy all copies of Project Gutenberg™ electronic works in your possession. If you paid a fee for obtaining a copy of or access to a Project Gutenberg™ electronic work and you do not agree to be bound by the terms of this agreement, you may obtain a refund from the person or entity to whom you paid the fee as set forth in paragraph 1.E.8.

1.B. “Project Gutenberg” is a registered trademark. It may only be used on or associated in any way with an electronic work by people who agree to be bound by the terms of this agreement. There are a few things that you can do with most Project Gutenberg™ electronic works even without complying with the full terms of this agreement. See paragraph 1.C below. There are a lot of things you can do with Project Gutenberg™ electronic works if you follow the terms of this agreement and help preserve free future access to Project Gutenberg™ electronic works. See paragraph 1.E below.

1.C. The Project Gutenberg Literary Archive Foundation (“the Foundation” or PGLAF), owns a compilation copyright in the collection of Project Gutenberg™ electronic works. Nearly all the individual works in the collection are in the public domain in the United States. If an individual work is unprotected by copyright law in the United States and you are located in the United States, we do not claim a right to prevent you from copying, distributing, performing, displaying or creating derivative works based on the work as long as all references to Project Gutenberg are removed. Of course, we hope that you will support the Project Gutenberg™ mission of promoting free access to electronic works by freely sharing Project Gutenberg™ works in compliance with the terms of this agreement for keeping the Project Gutenberg™ name associated with the work. You can easily comply with the terms of this agreement by keeping this work in the same format with its attached full Project Gutenberg™ License when you share it without charge with others.

1.D. The copyright laws of the place where you are located also govern what you can do with this work. Copyright laws in most countries are in a constant state of change. If you are outside the United States, check the laws of your country in addition to the terms of this agreement before downloading, copying, displaying, performing, distributing or creating derivative works based on this work or any other Project Gutenberg™ work. The Foundation makes no representations concerning the copyright status of any work in any country other than the United States.

1.E. Unless you have removed all references to Project Gutenberg:

1.E.1. The following sentence, with active links to, or other immediate access to, the full Project Gutenberg™ License must appear prominently whenever any copy of a Project Gutenberg™ work (any work on which the phrase “Project Gutenberg” appears, or with which the phrase “Project Gutenberg” is associated) is accessed, displayed, performed, viewed, copied or distributed:

This eBook is for the use of anyone anywhere in the United States and most other parts of the world at no cost and with almost no restrictions whatsoever. You may copy it, give it away or re-use it under the terms of the Project Gutenberg License included with this eBook or online at www.gutenberg.org. If you are not located in the United States, you will have to check the laws of the country where you are located before using this eBook.

1.E.2. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is derived from texts not protected by U.S. copyright law (does not contain a notice indicating that it is posted with permission of the copyright holder), the work can be copied and distributed to anyone in the United States without paying any fees or charges. If you are redistributing or providing access to a work with the phrase “Project Gutenberg” associated with or appearing on the work, you must comply either with the requirements of paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 or obtain permission for the use of the work and the Project Gutenberg™ trademark as set forth in paragraphs 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.3. If an individual Project Gutenberg™ electronic work is posted with the permission of the copyright holder, your use and distribution must comply with both paragraphs 1.E.1 through 1.E.7 and any additional terms imposed by the copyright holder. Additional terms will be linked to the Project Gutenberg™ License for all works posted with the permission of the copyright holder found at the beginning of this work.

1.E.4. Do not unlink or detach or remove the full Project Gutenberg™ License terms from this work, or any files containing a part of this work or any other work associated with Project Gutenberg™.

1.E.5. Do not copy, display, perform, distribute or redistribute this electronic work, or any part of this electronic work, without prominently displaying the sentence set forth in paragraph 1.E.1 with active links or immediate access to the full terms of the Project Gutenberg™ License.

1.E.6. You may convert to and distribute this work in any binary, compressed, marked up, nonproprietary or proprietary form, including any word processing or hypertext form. However, if you provide access to or distribute copies of a Project Gutenberg™ work in a format other than “Plain Vanilla ASCII” or other format used in the official version posted on the official Project Gutenberg™ website (www.gutenberg.org), you must, at no additional cost, fee or expense to the user, provide a copy, a means of exporting a copy, or a means of obtaining a copy upon request, of the work in its original “Plain Vanilla ASCII” or other form. Any alternate format must include the full Project Gutenberg™ License as specified in paragraph 1.E.1.

1.E.7. Do not charge a fee for access to, viewing, displaying, performing, copying or distributing any Project Gutenberg™ works unless you comply with paragraph 1.E.8 or 1.E.9.

1.E.8. You may charge a reasonable fee for copies of or providing access to or distributing Project Gutenberg™ electronic works provided that:

• You pay a royalty fee of 20% of the gross profits you derive from the use of Project Gutenberg™ works calculated using the method you already use to calculate your applicable taxes. The fee is owed to the owner of the Project Gutenberg™ trademark, but he has agreed to donate royalties under this paragraph to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation. Royalty payments must be paid within 60 days following each date on which you prepare (or are legally required to prepare) your periodic tax returns. Royalty payments should be clearly marked as such and sent to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation at the address specified in Section 4, “Information about donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation.”

• You provide a full refund of any money paid by a user who notifies you in writing (or by e-mail) within 30 days of receipt that s/he does not agree to the terms of the full Project Gutenberg™ License. You must require such a user to return or destroy all copies of the works possessed in a physical medium and discontinue all use of and all access to other copies of Project Gutenberg™ works.

• You provide, in accordance with paragraph 1.F.3, a full refund of any money paid for a work or a replacement copy, if a defect in the electronic work is discovered and reported to you within 90 days of receipt of the work.

• You comply with all other terms of this agreement for free distribution of Project Gutenberg™ works.

1.E.9. If you wish to charge a fee or distribute a Project Gutenberg™ electronic work or group of works on different terms than are set forth in this agreement, you must obtain permission in writing from the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the manager of the Project Gutenberg™ trademark. Contact the Foundation as set forth in Section 3 below.

1.F.

1.F.1. Project Gutenberg volunteers and employees expend considerable effort to identify, do copyright research on, transcribe and proofread works not protected by U.S. copyright law in creating the Project Gutenberg™ collection. Despite these efforts, Project Gutenberg™ electronic works, and the medium on which they may be stored, may contain “Defects,” such as, but not limited to, incomplete, inaccurate or corrupt data, transcription errors, a copyright or other intellectual property infringement, a defective or damaged disk or other medium, a computer virus, or computer codes that damage or cannot be read by your equipment.

1.F.2. LIMITED WARRANTY, DISCLAIMER OF DAMAGES - Except for the “Right of Replacement or Refund” described in paragraph 1.F.3, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, the owner of the Project Gutenberg™ trademark, and any other party distributing a Project Gutenberg™ electronic work under this agreement, disclaim all liability to you for damages, costs and expenses, including legal fees. YOU AGREE THAT YOU HAVE NO REMEDIES FOR NEGLIGENCE, STRICT LIABILITY, BREACH OF WARRANTY OR BREACH OF CONTRACT EXCEPT THOSE PROVIDED IN PARAGRAPH 1.F.3. YOU AGREE THAT THE FOUNDATION, THE TRADEMARK OWNER, AND ANY DISTRIBUTOR UNDER THIS AGREEMENT WILL NOT BE LIABLE TO YOU FOR ACTUAL, DIRECT, INDIRECT, CONSEQUENTIAL, PUNITIVE OR INCIDENTAL DAMAGES EVEN IF YOU GIVE NOTICE OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE.

1.F.3. LIMITED RIGHT OF REPLACEMENT OR REFUND - If you discover a defect in this electronic work within 90 days of receiving it, you can receive a refund of the money (if any) you paid for it by sending a written explanation to the person you received the work from. If you received the work on a physical medium, you must return the medium with your written explanation. The person or entity that provided you with the defective work may elect to provide a replacement copy in lieu of a refund. If you received the work electronically, the person or entity providing it to you may choose to give you a second opportunity to receive the work electronically in lieu of a refund. If the second copy is also defective, you may demand a refund in writing without further opportunities to fix the problem.

1.F.4. Except for the limited right of replacement or refund set forth in paragraph 1.F.3, this work is provided to you ‘AS-IS’, WITH NO OTHER WARRANTIES OF ANY KIND, EXPRESS OR IMPLIED, INCLUDING BUT NOT LIMITED TO WARRANTIES OF MERCHANTABILITY OR FITNESS FOR ANY PURPOSE.

1.F.5. Some states do not allow disclaimers of certain implied warranties or the exclusion or limitation of certain types of damages. If any disclaimer or limitation set forth in this agreement violates the law of the state applicable to this agreement, the agreement shall be interpreted to make the maximum disclaimer or limitation permitted by the applicable state law. The invalidity or unenforceability of any provision of this agreement shall not void the remaining provisions.

1.F.6. INDEMNITY - You agree to indemnify and hold the Foundation, the trademark owner, any agent or employee of the Foundation, anyone providing copies of Project Gutenberg™ electronic works in accordance with this agreement, and any volunteers associated with the production, promotion and distribution of Project Gutenberg™ electronic works, harmless from all liability, costs and expenses, including legal fees, that arise directly or indirectly from any of the following which you do or cause to occur: (a) distribution of this or any Project Gutenberg™ work, (b) alteration, modification, or additions or deletions to any Project Gutenberg™ work, and (c) any Defect you cause.

Section 2. Information about the Mission of Project Gutenberg™

Project Gutenberg™ is synonymous with the free distribution of electronic works in formats readable by the widest variety of computers including obsolete, old, middle-aged and new computers. It exists because of the efforts of hundreds of volunteers and donations from people in all walks of life.

Volunteers and financial support to provide volunteers with the assistance they need are critical to reaching Project Gutenberg™’s goals and ensuring that the Project Gutenberg™ collection will remain freely available for generations to come. In 2001, the Project Gutenberg Literary Archive Foundation was created to provide a secure and permanent future for Project Gutenberg™ and future generations. To learn more about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation and how your efforts and donations can help, see Sections 3 and 4 and the Foundation information page at www.gutenberg.org.

Section 3. Information about the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

The Project Gutenberg Literary Archive Foundation is a non-profit 501(c)(3) educational corporation organized under the laws of the state of Mississippi and granted tax exempt status by the Internal Revenue Service. The Foundation’s EIN or federal tax identification number is 64-6221541. Contributions to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation are tax deductible to the full extent permitted by U.S. federal laws and your state’s laws.

The Foundation’s business office is located at 809 North 1500 West, Salt Lake City, UT 84116, (801) 596-1887. Email contact links and up to date contact information can be found at the Foundation’s website and official page at www.gutenberg.org/contact

Section 4. Information about Donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation

Project Gutenberg™ depends upon and cannot survive without widespread public support and donations to carry out its mission of increasing the number of public domain and licensed works that can be freely distributed in machine-readable form accessible by the widest array of equipment including outdated equipment. Many small donations ($1 to $5,000) are particularly important to maintaining tax exempt status with the IRS.

The Foundation is committed to complying with the laws regulating charities and charitable donations in all 50 states of the United States. Compliance requirements are not uniform and it takes a considerable effort, much paperwork and many fees to meet and keep up with these requirements. We do not solicit donations in locations where we have not received written confirmation of compliance. To SEND DONATIONS or determine the status of compliance for any particular state visit www.gutenberg.org/donate.

While we cannot and do not solicit contributions from states where we have not met the solicitation requirements, we know of no prohibition against accepting unsolicited donations from donors in such states who approach us with offers to donate.

International donations are gratefully accepted, but we cannot make any statements concerning tax treatment of donations received from outside the United States. U.S. laws alone swamp our small staff.

Please check the Project Gutenberg web pages for current donation methods and addresses. Donations are accepted in a number of other ways including checks, online payments and credit card donations. To donate, please visit: www.gutenberg.org/donate

Section 5. General Information About Project Gutenberg™ electronic works

Professor Michael S. Hart was the originator of the Project Gutenberg™ concept of a library of electronic works that could be freely shared with anyone. For forty years, he produced and distributed Project Gutenberg™ eBooks with only a loose network of volunteer support.

Project Gutenberg™ eBooks are often created from several printed editions, all of which are confirmed as not protected by copyright in the U.S. unless a copyright notice is included. Thus, we do not necessarily keep eBooks in compliance with any particular paper edition.

Most people start at our website which has the main PG search facility: www.gutenberg.org.

This website includes information about Project Gutenberg™, including how to make donations to the Project Gutenberg Literary Archive Foundation, how to help produce our new eBooks, and how to subscribe to our email newsletter to hear about new eBooks.

Table of Contents

The Project Gutenberg eBook of Makbeto, by William Shakespeare

MAKBETO

ANTAŬPAROLO.

PERSONOJ

Akto I.

Sceno I.

Sceno II.

Sceno III.

Sceno IV.

Sceno V.

Sceno VI.

Sceno VII.

Akto II.

Sceno I.

Sceno II.

Sceno III.

Sceno IV.

Akto III.

Sceno I.

Sceno II.

Sceno III.

Sceno IV.

Sceno V.

Sceno VI.

Akto IV.

Sceno I.

Sceno II.

Sceno III.

Akto V.

Sceno I.

Sceno II.

Sceno III.

Sceno IV.

Sceno V.

Sceno VI.

Sceno VII.

Sceno VIII.

Piednotoj

THE FULL PROJECT GUTENBERG LICENSE